સામાન્ય રીતે આપણે ખોરાક ખાવાના સમય અને પૌષ્ટિકતા પ્રત્યે ખૂબ જ સભાન રહીએ છીએ, પરંતુ પાણી પીવાના સાચા સમય અને યોગ્ય રીત વિશે મોટાભાગના લોકો અજાણ હોય છે. આયુર્વેદિક શાસ્ત્ર અને આધુનિક તબીબી નિષ્ણાતોના મતે, પાણીનું સેવન કેવી રીતે અને ક્યારે કરવામાં આવે છે તેની સીધી અસર સમગ્ર સ્વાસ્થ્ય પર પડે છે. દિવસ દરમિયાન અયોગ્ય રીતે કે ખોટા સમયે પાણી પીવાની બેદરકારી લાંબા ગાળે પાચનતંત્ર અને સાંધાની ગંભીર સમસ્યાઓ ઊભી કરી શકે છે. સ્વસ્થ જીવન માટે આયુર્વેદના સરળ નિયમો સમજવા અત્યંત જરૂરી છે.
આયુર્વેદ અનુસાર, ક્યારેય પણ ઊભા રહીને ઉતાવળે પાણી ન પીવું જોઈએ. ઊભા રહીને પાણી પીવાથી શરીરમાં પ્રવાહી તત્ત્વોનું સંતુલન ખોરવાય છે, જેના કારણે સાંધાનો દુખાવો કે સંધિવા જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. તેથી હંમેશાં શાંતિથી બેસીને ઘૂંટડે-ઘૂંટડે પાણી પીવું જોઈએ, જેથી ચેતાતંત્ર રિલેક્સ રહે અને પાણી પેટના પાચક રસો સાથે યોગ્ય રીતે ભળી શકે. આ ઉપરાંત, સ્નાન કર્યા પછી તરત જ એક ગ્લાસ પાણી પીવાની ટેવ શરીર માટે ખૂબ ફાયદાકારક છે. નહાયા બાદ શરીરમાં સામાન્ય રીતે રક્તચાપમાં ફેરફાર થાય છે, તેવામાં પાણી પીવાથી રક્ત પરિભ્રમણ સુધરે છે અને બ્લડ પ્રેશર નિયંત્રણમાં રહે છે.
આ સાથે જ પીવાના પાણીના તાપમાનનું પણ વિશેષ મહત્વ રહેલું છે. ફ્રિજનું અતિશય ઠંડુ કે બરફવાળું પાણી પીવાની આદત પાચન અગ્નિને મંદ પાડે છે અને આંતરિક અંગોના રક્તપ્રવાહને ધીમો કરી કબજિયાત વધારે છે. તેના સ્થાને સામાન્ય કે નવશેકું હૂંફાળું પાણી પીવું સ્વાસ્થ્યપ્રદ છે, જે ગેસ અને પેટના દર્દમાં રાહત આપે છે. વિશેષરૂપે સવારે ઊઠીને ખાલી પેટે નવશેકું પાણી પીવાથી આંતરડાની કુદરતી સફાઈ થાય છે અને શરીરમાંથી હાનિકારક ઝેરી કચરો સરળતાથી બહાર નીકળી જાય છે. યોગ્ય સમયે અને સાચી રીતે પાણી પીવાની આ ટેવ અનેક બીમારીઓથી રક્ષણ આપે છે.
