અમેરિકા હાલ છેલ્લા ત્રણ દાયકા કરતાં પણ વધુ સમયના સૌથી ભયાનક ઓરીના પ્રકોપનો સામનો કરી રહ્યું છે. ચાલુ વર્ષે ત્યાં ૩,૯૦૦ જેટલા કેસો નોંધાઈ ચૂક્યા છે, જેમાં પેન્સિલવેનિયા રાજ્યમાં એકલા ૧,૦૦૦થી વધુ કેસ અને પાંચ બાળકોના મોત નીપજ્યાં છે. પરિસ્થિતિ અત્યંત ગંભીર બનતાં ન્યૂયોર્ક રાજ્યમાં હેલ્થ ઈમરજન્સી જાહેર કરવી પડી છે. ઓરી એ મોર્બિલીવાયરસ દ્વારા ફેલાતો અતિ ચેપી વાયરલ રોગ છે, જે હવા મારફતે ઝડપથી પ્રસરે છે. તબીબી નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, ઓરી એટલો ચેપી રોગ છે કે એક સંક્રમિત વ્યક્તિ અન્ય ૧૮ અસુરક્ષિત લોકોને આસાનીથી ચેપ લગાડી શકે છે.
આ સંકટ માત્ર અમેરિકા પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે ચિંતાનો વિષય બન્યું છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થાના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, વર્ષ ૨૦૨૪માં વૈશ્વિક સ્તરે આશરે ૧.૧ કરોડ લોકો ઓરીથી સંક્રમિત થયા હતા. પડોશી દેશ બાંગ્લાદેશમાં પણ આ વર્ષે ૧.૭૫ લાખથી વધુ દર્દીઓ હોસ્પિટલમાં દાખલ થયા છે અને ૧,૧૦૦થી વધુ શંકાસ્પદ મોત નોંધાયા છે. આ રોગચાળો વકરવાનું મુખ્ય કારણ રસીકરણમાં રહેલો મોટો તફાવત છે. કોરોના મહામારી દરમિયાન નિયમિત રસીકરણમાં પડેલો વિક્ષેપ, સ્વાસ્થ્ય સેવાઓની પહોંચમાં અડચણો અને લોકોમાં રસી પ્રત્યે વધતો સંકોચ આ પરિસ્થિતિ માટે મુખ્યત્વે જવાબદાર છે.
કોઈપણ સમાજને ઓરી સામે સુરક્ષિત રાખવા માટે ઓછામાં ઓછી ૯૫ ટકા વસ્તીને રસીના બંને ડોઝ મળવા અનિવાર્ય છે. જોકે વૈશ્વિક આંકડા દર્શાવે છે કે માત્ર ૮૪ ટકા બાળકોને પ્રથમ અને ૭૬ ટકા બાળકોને જ બીજો ડોઝ મળી શક્યો છે. ભારત માટે પણ આ સ્થિતિમાંથી બોધપાઠ લેવો ખૂબ જરૂરી છે. રાષ્ટ્રીય પરિવાર સ્વાસ્થ્ય સર્વેક્ષણ મુજબ દેશમાં બીજા ડોઝનું કવરેજ ૫૮.૬ ટકાથી વધીને ૭૧.૮ ટકા થયું છે, તેમ છતાં ભારત હજુ પણ ૯૫ ટકાના નિર્ધારિત લક્ષ્યાંકથી ઘણું દૂર છે.
ભારતમાં તાજેતરના સમયમાં ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, દિલ્હી અને મધ્યપ્રદેશ જેવા રાજ્યોમાં ઓરીના સ્થાનિક પ્રકોપ જોવા મળ્યા છે. દેશમાં ગરીબ, વંચિત અને અંતરિયાળ વિસ્તારો સુધી રસી સમયસર ન પહોંચવી એ એક મોટો પડકાર છે. આરોગ્ય નિષ્ણાતોના મતે, આ પરિસ્થિતિ પર કાબૂ મેળવવા માટે જે બાળકોને એક પણ ડોઝ નથી મળ્યો તેમની તાત્કાલિક શોધ કરવી, બીજા ડોઝનું પ્રમાણ વધારવું અને લોકોમાં જાગૃતિ લાવી રસી પ્રત્યેનો અચકાટ દૂર કરવો અનિવાર્ય બની ગયો છે.
