સામાન્ય રીતે મોટાભાગના ઘરોમાં દહીં વલોવીને છાશ બનાવ્યા બાદ વધેલી છાશ નકામી ગણીને ફેંકી દેવામાં આવતી હોય છે. પરંતુ આ વધેલી છાશ ઘરઆંગણે કે કુંડામાં ઉછેરવામાં આવતા છોડ માટે અત્યંત ગુણકારી અને સસ્તું દેશી પ્રવાહી ખાતર બની શકે છે. ગૃહ બાગકામમાં છાશનો વિવેકપૂર્ણ ઉપયોગ માટીની ગુણવત્તા સુધારવા માટે ઉત્તમ માનવામાં આવે છે. યોગ્ય પદ્ધતિ અને માપસર રીતે તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવે તો તે છોડના કુદરતી વિકાસમાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
બગીચાના છોડમાં છાશનો ઉપયોગ કરતી વખતે કેટલીક સાવચેતી રાખવી ખૂબ જ જરૂરી છે. છાશને ક્યારેય સીધી કે ઘટ્ટ સ્વરૂપે માટીમાં રેડવી જોઈએ નહીં. તેનો ઉપયોગ કરવા માટે એક ભાગ છાશમાં લગભગ પાંચથી દસ ભાગ જેટલું પાણી ઉમેરીને એકદમ પાતળું દ્રાવણ તૈયાર કરવું હિતાવહ છે. આ પાતળા દ્રાવણને છોડના થડની આસપાસ માટીમાં ધીમે-ધીમે નાખવું જોઈએ. આ પ્રવાહી દરરોજ આપવાને બદલે પંદરથી વીસ દિવસના અંતરે આપવું પૂરતું છે. જો કુંડાની માટી પહેલેથી જ ખૂબ ભીની હોય તો છાશનું દ્રાવણ આપવાનું ટાળવું જોઈએ, કારણ કે વધુ પડતો ભેજ મૂળિયાંને સડાવી શકે છે.
ઘરના બગીચામાં રહેલા ગુલાબ, જાસૂદ, મની પ્લાન્ટ તેમજ ટામેટા અને મરચાં જેવા શાકભાજીના છોડમાં આ મિશ્રણનો મર્યાદિત ઉપયોગ સારો ફાયદો આપે છે. છાશમાં કુદરતી પોષક તત્વોની સાથે ઉપયોગી સૂક્ષ્મજીવાણુઓ રહેલા હોય છે, જે માટીમાં સક્રિય બનીને જમીનની ફળદ્રુપતા વધારે છે. માટીમાં સૂક્ષ્મજીવો વધવાથી મૂળનો વિકાસ ઝડપી બને છે. જોકે, દરેક છોડની પ્રકૃતિ અલગ હોવાથી નવા કે નાજુક છોડ પર તેનો પ્રયોગ સાવચેતીપૂર્વક અને ખૂબ ઓછી માત્રામાં જ કરવો જોઈએ.
