આજના આધુનિક સમયમાં વિશ્વના વિવિધ શહેરોમાં જીવનનિર્વાહ ખર્ચ વચ્ચે જમીન-આસમાનનો તફાવત જોવા મળી રહ્યો છે. તાજેતરમાં ત્રણ અલગ અલગ વ્યક્તિઓએ દેશની રાજધાની દિલ્હી, કર્ણાટકના બેંગલુરુ અને વૈશ્વિક નાણાકીય કેન્દ્ર ગણાતા સિંગાપોરમાં પોતાના માસિક ખર્ચની વિગતો જાહેર કરીને મોટો સંવાદ છેડ્યો છે. આ સરખામણી સ્પષ્ટ કરે છે કે એક જ રકમથી ભારતના મહાનગરોમાં અત્યંત વૈભવી અને સુખ-સગવડભર્યું જીવન વિતાવી શકાય છે, જ્યારે તે જ રકમ વિદેશમાં માત્ર સામાન્ય જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે પણ ઓછી પડી શકે છે.
દિલ્હીમાં દર મહિને આઠ લાખ રૂપિયાનું બજેટ ધરાવતી વ્યક્તિ રાજાશાહી ઠાઠ સાથે જીવન પસાર કરી શકે છે. આ રકમમાં શ્રેષ્ઠ પોશ વિસ્તારમાં આલીશાન આવાસ, ઘરકામ માટે નોકરો, પ્રીમિયમ ગાડીઓ, ક્લબ સભ્યપદ, ઉત્તમ ભોજન અને વિદેશ પ્રવાસ સહિતની તમામ લક્ઝરી સુવિધાઓ આસાનીથી મેળવી શકાય છે. તેની તુલનામાં સિંગાપોરમાં રહેતા એક નાગરિકે જણાવ્યું કે ભારતીય ચલણ મુજબ આઠ લાખ રૂપિયાની સમકક્ષ રકમ ત્યાં સામાન્ય જીવન જીવવા માટે પણ માંડ પૂરી થાય છે. સિંગાપોરમાં આસમાને પહોંચેલા મકાન ભાડાં, શિક્ષણ, મોંઘી આરોગ્ય સેવાઓ અને વાહન ખરીદવા પરના ભારે નિયમોને લીધે મોટી રકમ પણ ઓછી પડે છે.
બીજી તરફ, દેશના આઇટી પાટનગર ગણાતા બેંગલુરુના જાણીતા ઇન્દિરાનગર વિસ્તારમાં રહેતા એક યુવાને પોતાના માસિક ખર્ચની વિગતો રજૂ કરી હતી. તેણે દર્શાવ્યું કે મહિને અંદાજે અઠ્યોતેર હજાર પાંચસો રૂપિયામાં પણ આરામદાયક જીવન જીવી શકાય છે. જેમાં ઘરનું ભાડું, દૈનિક કરિયાણું, બહાર જમવાનો ખર્ચ અને મનોરંજન જેવી તમામ બાબતોનો સંતુલિત સમાવેશ થઈ જાય છે.
આ વાસ્તવિક સરખામણીએ ખરીદશક્તિ અને સ્થાનિક ખર્ચના મહત્વને છતું કર્યું છે. નવી નોકરી સ્વીકારતી વખતે કે અન્ય શહેરમાં સ્થળાંતર કરતી વખતે માત્ર પગારનો ઊંચો આંકડો મહત્વનો નથી, પરંતુ તે શહેરની મોંઘવારી કેટલી છે તે સમજવું અનિવાર્ય છે. વિદેશમાં લાખો રૂપિયાની કમાણી ઘણીવાર ઊંચા ખર્ચ સામે ટૂંકી પડે છે, જ્યારે ભારતમાં મધ્યમ બજેટમાં પણ વ્યક્તિ સારી જીવનશૈલી અને આર્થિક સ્થિરતા પ્રાપ્ત કરી શકે છે.
