દિવાળીના પર્વ નિમિત્તે સમગ્ર દેશમાં દીવાઓ અનેરો પ્રકાશ ફેલાવતા હોય છે, ત્યારે અમદાવાદમાં વસતા સિંધી સમાજે પોતાની વર્ષો જૂની અને અનોખી સાંસ્કૃતિક વિરાસતને જીવંત રાખી છે. સિંધી ભાષામાં 'હટ' એટલે દુકાન કે વ્યાપારનું સ્થાન, અને તેમાંથી જ 'હટડી' શબ્દ પ્રચલિત થયો છે, જે નાની દુકાન કે ઘરના આકાર જેવું માળખું દર્શાવે છે. વાંસની લાકડીઓ અને માટીથી અર્ધચંદ્રાકાર ઢાંચો તૈયાર કરી, તેના પર દીવી લગાવીને આ રંગબેરંગી હટડીઓ બનાવવામાં આવે છે. નરોડા વિસ્તારના કારીગરો આ સુંદર હટડીઓ બનાવવા માટે અગાઉના બે મહિનાથી રાત-દિવસ અથાક પરિશ્રમ કરે છે, જે કુબેરનગર, સરદારનગર, મેમ્કો, જૂના વાડજ અને મોટેરા જેવા સિંધી વસતિ ધરાવતા વિસ્તારોમાં ભારે ઉત્સાહથી ખરીદવામાં આવે છે.
આ પરંપરાગત પૂજાની વિશેષતા એ છે કે પરિવારમાં જેટલા પણ પુરુષ સભ્યો હોય, નાના બાળકથી લઈને વડીલ સુધી, તે દરેકના નામની અલગ હટડી રાખવામાં આવે છે અને ઘરમાં જેમ વંશવૃદ્ધિ થાય તેમ હટડીઓની સંખ્યામાં પણ વધારો થાય છે. દિવાળીની પવિત્ર રાત્રે આ હટડીઓની મધ્યમાં માતા લક્ષ્મીજીની પ્રતિમા અથવા છબી સ્થાપિત કરીને દીવો, ધૂપ અને મીઠાઈથી વિધિવત પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવે છે. આ પ્રસંગે ઘરનો કકળાટ કે નકારાત્મકતા બહાર કાઢવાની પણ એક વિશિષ્ટ વિધિ કરવામાં આવે છે, જેમાં પૂજા બાદ હટડીના દીવાની જ્યોતમાંથી બાજરીના ઠૂઠા કે લાકડી પ્રગટાવી ઘરની બહાર મૂકવામાં આવે છે જે ઘરના દરેક સભ્ય દ્વારા કરવામાં આવે છે.
মূলતઃ વ્યાપારી વર્ગ સાથે જોડાયેલો સિંધી સમાજ દિવાળીથી લઈને લાભ પાંચમ સુધી ચાલતી આ વિશેષ પૂજા દરમિયાન પોતાના ધંધા-રોજગારમાં ઉત્તરોત્તર બરકત અને પ્રગતિ માટે પ્રાર્થના કરે છે. પૂજાના અંતર્ગત સિક્કાઓને કાચા દૂધથી ધોઈને તેને દાંત અડાડવાની અને "લક્ષ્મી આઈ, દાનત વાઈ" એટલે કે લક્ષ્મીજી પધાર્યા અને દરિદ્રતા દૂર થઈ તેવા મંત્રોચ્ચાર સાથેની લોકપ્રિય પરંપરા નિભાવવામાં આવે છે. આ અનોખો ઉત્સવ માત્ર ધાર્મિક આસ્થા જ નહીં, પરંતુ સાંસ્કૃતિક એકતા અને પેઢી દર પેઢી ચાલતી સિંધી સમાજની સમૃદ્ધ પરંપરાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે.
