ચોમાસાની વિદાય બાદ વાતાવરણમાં ગુલાબી ઠંડકની શરૂઆત થતાં જ ગૃહ બાગાયતના શોખીનો માટે ઓક્ટોબર મહિનો શ્રેષ્ઠ તક લઈને આવે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન ન તો આકરી ગરમી હોય છે કે ન તો કડકડતી ઠંડી, જેના કારણે બીજનું અંકુરણ અને છોડનો કુદરતી વિકાસ અત્યંત ઝડપથી થાય છે. જો ઘરની અગાશી, બાલ્કની કે આંગણામાં થોડી પણ ખાલી જગ્યા ઉપલબ્ધ હોય, તો કૂંડા અને ગ્રો બેગની મદદથી સંપૂર્ણ જૈવિક પદ્ધતિ દ્વારા તાજા શાકભાજી ઉગાડી શકાય છે. આ પ્રવૃત્તિથી ન માત્ર સ્વાસ્થ્યપ્રદ ખોરાક મળે છે, પરંતુ શિયાળા દરમિયાન બજારમાંથી વારંવાર શાકભાજી ખરીદવાના ખર્ચમાંથી પણ મોટી મુક્તિ મળે છે.
શિયાળુ ઋતુ માટે સૌથી સરળ અને ઝડપથી તૈયાર થતા પાકોમાં પાલક, મેથી, ધાણા અને મૂળા અગ્રેસર છે. ભારતીય રસોઈમાં દૈનિક ઉપયોગમાં લેવાતા ધાણા તેમજ પાલક અને મેથી જેવી પૌષ્ટિક ભાજીઓ નાના કૂંડા અથવા ટ્રેમાં પણ સહજતાથી ઉગી જાય છે. બીજ વાવ્યાના ગણતરીના સપ્તાહમાં આ ભાજીઓના કુમળા પાંદડા ઉપયોગ લાયક બની જાય છે અને તેની પદ્ધતિસર કાપણી કરવાથી વારંવાર નવો પાક મેળવી શકાય છે. આ ઉપરાંત મૂળા માત્ર ત્રીસથી પિસ્તાળીસ દિવસના ટૂંકા ગાળામાં તૈયાર થઈ જાય છે, જેને બહુ જાળવણીની જરૂર રહેતી નથી. મૂળાના કંદ ઉપરાંત તેના લીલા પાનનો પણ સલાડ અને શાકમાં ઉપયોગ કરી શકાય છે.
બીજી તરફ બ્રોકોલી, ફૂલકોબી અને ગાજર જેવા શાકભાજી પણ યોગ્ય માવજત સાથે ઘરઆંગણે સરળતાથી ઉગાડી શકાય છે. બજારમાં સામાન્ય રીતે ઊંચા ભાવે વેચાતી બ્રોકોલી અને ફૂલકોબી માટે પૂરતો સૂર્યપ્રકાશ અને સેન્દ્રીય ખાતરયુક્ત પોષક માટી આવશ્યક બને છે. જ્યારે ગાજરના વાવેતર માટે ઊંડા કૂંડા અને પોચી-ભુરભુરી માટી વધુ અનુકૂળ રહે છે, જેથી તેના મૂળ જમીનમાં ઊંડે સુધી જઈને સારો વિકાસ પામી શકે. યોગ્ય ભેજ, નિયમિત જૈવિક પોષણ અને જરૂરી કાળજી રાખવામાં આવે તો આવનારા શિયાળામાં ઘરના કિચન ગાર્ડનમાંથી જ સંપૂર્ણપણે ઝેરમુક્ત અને તાજી શાકભાજી નિયમિત રીતે મેળવી શકાય છે.
