ગ્રામીણ ભારતમાં પશુપાલન વ્યવસાયને વધુ વેગ આપવા અને પશુઓ માટે ચારાની અછત દૂર કરવાના હેતુથી કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા એક મહત્વપૂર્ણ ડગલું ભરવામાં આવ્યું છે. ગ્રામ વિકાસ મંત્રાલય અને મત્સ્યોદ્યોગ, પશુપાલન અને ડેરી મંત્રાલયના સંયુક્ત ઉપક્રમે દેશના તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને 'વિકસિત ભારત-ગેરંટી ફોર રોઝગાર એન્ડ આજીવિકા મિશન (ગ્રામીણ) અધિનિયમ, ૨૦૨૫' હેઠળ એક વિશેષ એડવાઈઝરી जारी કરવામાં આવી છે. આ નવા પગલાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં કાયમી સંપત્તિઓનું સર્જન કરવાનો છે, જેનાથી પશુપાલકો અને ખેડૂતોને સીધો લાભ મળી શકે અને તેમની આર્થિક સ્થિતિ વધુ સદ્ધર બને.
આ જારી કરાયેલી સંયુક્ત માર્ગદર્શિકામાં એક્ટ હેઠળ નિર્ધારિત કુલ ૩૭૫ માન્ય કાર્યોમાંથી ખાસ ૨૨ સુસંગત કાર્યોની ઓળખ કરવામાં આવી છે. આ કાર્યોમાં મુખ્યત્વે પશુઓ માટે ચારાનું વાવેતર અને સંગ્રહ, ઘાસિયા મેદાનોનો વિકાસ, પશુ આશ્રયસ્થાનોનું નિર્માણ, ડેરી સંબંધી માળખાકીય સુવિધાઓ અને પશુચિકિત્સા આરોગ્ય કેન્દ્રોનો સમાવેશ થાય છે. ગ્રામીણ સ્તરે વ્યક્તિગત અને સામુદાયિક ધોરણે ચારા બેંક, સાયલેજ યુનિટ, અઝોલા ટેન્ક તેમજ દૂધ સંગ્રહ કેન્દ્રો સ્થાપવા પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. આ યોજનાના અમલીકરણ દ્વારા ગ્રામીણ પશુપાલકોને પશુપાલન માટે જરૂરી તમામ આધુનિક સુવિધાઓ પોતાના ગામ નજીક જ ઉપલબ્ધ થઈ શકશે.
આ યોજનાના પારદર્શક અને વિકેન્દ્રીકૃત અમલીકરણ માટે પંચાયતી રાજ સંસ્થાઓ અને ગ્રામ સભાઓને મુખ્ય ભૂમિકા સોંપવામાં આવી છે. સ્થાનિક જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને ગ્રામ પંચાયતોએ 'વિકસિત ગ્રામ પંચાયત પ્લાન' તૈયાર કરવાના રહેશે અને કુલ કાર્યક્રમના ખર્ચમાંથી ઓછામાં ઓછા ૫ ટકા રકમ પશુપાલન તથા ચારાના વિકાસ પાછળ ફાળવવામાં આવે તેવી પ્રોત્સાહક જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, આબોહવા પરિવર્તનને અનુકૂળ ચારાની જાતો અપનાવવા અને સામાજિક અંકુશ તથા કાયદાકીય જોગવાઈઓનું કડક પાલન કરવા પણ સૂચના આપવામાં આવી છે, જેથી ગ્રામીણ ભારત આત્મનિર્ભર બની શકે.
