ટેકનોલોજી જગતમાં હાલમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) નો વ્યાપ ખૂબ જ ઝડપથી વધી રહ્યો છે, પરંતુ તેની પાછળ વપરાતા સંસાધનો સામાન્ય ગ્રાહકો માટે ભારે મુશ્કેલીનું કારણ બની રહ્યા છે. તાજેતરમાં જ ઓપનએઆઈ (OpenAI) ના મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી સેમ અલ્ટમેને એક મોટું નિવેદન આપતા જણાવ્યું હતું કે વ્યક્તિગત કમ્પ્યુટર્સ (PCs) માં રહેલી રેમ (RAM) નો પૂરેપૂરો ઉપયોગ થતો નથી અને તે બિનઉપયોગી રહે છે. જોકે, આ નિવેદનની પાછળ એક મોટો વ્યાપારી અને ટેકનિકલ વિરોધાભાસ છુપાયેલો છે. એક તરફ એઆઈ સેન્ટરો હજારો ગણી કમ્પ્યુટિંગ ક્ષમતા અને મેમરીનો વપરાશ કરી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ સામાન્ય વપરાશકર્તાઓની પીસી રેમ પર સવાલો ઉઠાવવામાં આવી રહ્યા છે, જેને લઈને ટેક વર્તુળોમાં ભારે ચર્ચા જાગી છે.
આ સમગ્ર વૈશ્વિક મેમરી કટોકટી પાછળનું મુખ્ય કારણ એઆઈ ડેટા સેન્ટરોની બેફામ માંગ છે. સેમસંગ, એસકે હાઇનિક્સે (SK Hynix) અને માઇક્રોન જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓ વૈશ્વિક ડીઆરએમ (DRAM) બજારના 90 ટકાથી વધુ હિસ્સા પર નિયંત્રણ ધરાવે છે. હાલમાં આ ઉત્પાદકો સામાન્ય ઉપકરણો માટે મેમરી બનાવવાને બદલે એઆઈ સર્વર્સ માટેની ઉચ્ચ માર્જિન આપતી મેમરીના ઉત્પાદનને વધુ પ્રાથમિકતા આપી રહ્યા છે. પરિણામે, બજારમાં સામાન્ય ગ્રાહકો માટે રેમની કૃત્રિમ અછત ઊભી થઈ છે અને તેની સીધી અસર સ્માર્ટફોન, લેપટોપ તેમજ સેકન્ડ હેન્ડ ઉપકરણોના વધતા જતા ભાવો પર જોવા મળી રહી છે, જેના કારણે સામાન્ય ખરીદદારોનું બજેટ ગરબડાયું છે.
કેવળ ઓપનએઆઈ જ નહીં, પરંતુ એમેઝોન, ગૂગલ, માઈક્રોસોફ્ટ અને એન્થ્રોપિક જેવી ટેકનોલોજી ક્ષેત્રની મહારથી કંપનીઓ પણ એઆઈ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પાછળ અબજો રૂપિયાનું આંધણ કરી રહી છે. આ તમામ કંપનીઓની મહત્વાકાંક્ષી યોજનાઓને કારણે ગ્લોબલ મેમરી માર્કેટમાં અસમંતુલન સર્જાયું છે, જેનો આર્થિક બોજ આખરે સામાન્ય ગ્રાહકોએ જ ઉઠાવવો પડી રહ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં, જ્યારે સામાન્ય નાગરિકો મોંઘા ભાવે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ સાધનો ખરીદવા મજબૂર બન્યા છે, ત્યારે ગ્રાહકો પાસે પહેલેથી મોજૂદ પીસી રેમના ઉપયોગ સામે સવાલો ઉઠાવવા કેટલા અંશે વ્યાજબી છે તે એક મોટો નૈતિક અને વ્યવસાયિક પ્રશ્ન બની ગયો છે.