વૈશ્વિક સ્તરે મોનોપોલી સ્થાપિત કરવાના હેતુસર ચીને હવે કન્સ્ટ્રક્શન સાધનો અને વિશાળ ઔદ્યોગિક મશીનરીની નિકાસ પર કડક નિયંત્રણો લાદવાની શરૂઆત કરી છે. આ નવા નિયમો અંતર્ગત ૫,૦૦૦ ટન સુધીના વજન ધરાવતા ટનલ-બોરિંગ મશીનો અને ઊંચાઈવાળા વિસ્તારોમાં કોંક્રીટ છાંટવાના સાધનોની નિકાસ મર્યાદિત કરવામાં આવી છે. ચીન વૈશ્વિક બજારમાં આ પ્રકારના સાધનોનો મુખ્ય ઉત્પાદક દેશ છે અને ભારત તેના મુખ્ય ગ્રાહકોમાંથી એક છે. બેઇજિંગ દ્વારા આ સાધનોના નાગરિક તેમજ લશ્કરી એમ બંને ઉપયોગ (ડ્યુઅલ યુઝ) થઈ શકવાની શક્યતા દર્શાવીને એવા દેશો અને પ્રદેશોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે જેની સાથે ચીનના સરહદી વિવાદો ચાલી રહ્યા છે.
આ નવા નિયંત્રણોની સૌથી વધુ અસર ભારતની મહત્ત્વાકાંક્ષી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર યોજનાઓ અને હિમાલયી સરહદ પર ચાલી રહેલા વ્યૂહાત્મક બાંધકામ પર પડી શકે છે. ભારત અને ચીન વચ્ચે લાંબા સમયથી સરહદી તણાવ ચાલી રહ્યો છે, અને ભારતીય સેનાની ઝડપી હિલચાલ માટે સરહદી વિસ્તારોમાં રોડ તથા રેલવે લાઈનોનું નિર્માણ પૂરઝડપે ચાલી રહ્યું છે, જેના માટે વિશાળ સુરંગો (ટનલ) બનાવવી અનિવાર્ય છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ નવા નિયમો માત્ર નવા મશીનોની ખરીદીને જ નહીં પરંતુ જૂના મશીનો માટે જરૂરી સ્પેરપાર્ટ્સની આપલેને પણ અસર કરશે, કારણ કે આ ભારે મશીનરીમાં નિયમિત ઘસારાને કારણે સ્પેરપાર્ટ્સની સતત જરૂરિયાત રહેતી હોય છે.
જોકે, આ પડકારજનક સ્થિતિ ભારત માટે આત્મનિર્ભર બનવાની નવી તકો પણ લઈને આવી છે. લાંબા ગાળે ચીન પરની આ નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે ભારત સરકારે કન્સ્ટ્રક્શન ઇક્વિપમેન્ટના ઉત્પાદકો માટે આકર્ષક પ્રોત્સાહક યોજનાઓ પર વિચારણા શરૂ કરી દીધી છે. લાર્સન એન્ડ ટુબ્રો (L&T) જેવી દિગ્ગજ ભારતીય કંપનીઓએ પણ હવે દેશમાં જ ટનલ-બોરિંગ મશીન બનાવવાના પ્રયોગો શરૂ કર્યા છે. જોકે, ટૂંકા ગાળામાં ચીનના સસ્તા વિકલ્પો સામે સ્પર્ધા કરવી મુશ્કેલ છે, પરંતુ આ વૈશ્વિક કટોકટી ભારતને પોતાની સ્વદેશી મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષમતા વિકસાવવા અને ભવિષ્યના જોખમો સામે 'ડિસ્ક' ઘટાડવા માટે એક મજબૂત પ્રેરણા પૂરી પાડી રહી છે.
