વર્ષ ૨૦૨૫ પવન ઉર્જા ક્ષેત્ર માટે અત્યાર સુધીનું સૌથી શ્રેષ્ઠ વર્ષ સાબિત થયું છે, જેમાં વૈશ્વિક સ્તરે ૧૬૦ ગીગાવોટથી વધુની ક્ષેત્રીય ક્ષમતા ગ્રીડ સાથે જોડવામાં આવી છે. ગ્લોબલ વિન્ડ એનર્જી કાઉન્સિલ (GWEC) ના સીઈઓ બેન બેકવેલના જણાવ્યા અનુસાર, ચીન આ વૃદ્ધિનું મુખ્ય કેન્દ્ર રહ્યું છે, જ્યારે ભારત જેવા ઉભરતા બજારોમાં પણ પવન ઉર્જા અપનાવવાનું વલણ ઝડપથી વધી રહ્યું છે. ભારતે વર્ષ ૨૦૨૫માં ૬.૩ ગીગાવોટનો ઉમેરો કર્યો છે અને વર્ષ ૨૦૨૬માં આ આંકડો ૭.૫ ગીગાવોટ સુધી પહોંચવાની અપેક્ષા છે. ભારતમાં પ્રોજેક્ટના અમલીકરણમાં સુધારો, અનુકૂળ કિંમતો અને સંકલિત ઉર્જા ઉકેલો તરફના બદલાવને કારણે બજારમાં સકારાત્મક હિલચાલ જોવા મળી રહી છે.
ભારતમાં પવન ઉર્જાની અપાર સંભાવનાઓ રહેલી છે કારણ કે દેશની કુલ ટેકનિકલ ક્ષમતામાંથી માત્ર ૫ ટકા જ ઉપયોગમાં લેવાઈ છે. નિષ્ણાતોના મતે, માત્ર સોલાર પર નિર્ભર રહેવાને બદલે પવન, સોલાર અને બેટરી સ્ટોરેજને જોડતા હાઇબ્રિડ પ્રોજેક્ટ્સ અપનાવવાથી એકંદર સિસ્ટમનો ખર્ચ ઘટે છે અને વીજળી વધુ સસ્તી બને છે. પવન અને સોલાર બંને અલગ-અલગ સમયે વીજળી ઉત્પન્ન કરતા હોવાથી ટ્રાન્સમિશન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો મહત્તમ ઉપયોગ થઈ શકે છે. જો કે, કેન્દ્ર સરકાર રિન્યુએબલ એનર્જી માટે સકારાત્મક નીતિઓ ધરાવે છે, પરંતુ રાજ્ય સ્તરે અમલીકરણમાં વિલંબ, જમીન અને ગ્રીડ સંકલન જેવા પડકારો હજુ પણ યથાવત છે, જેને દૂર કરવા અનિવાર્ય છે.
તમિલનાડુ જેવા રાજ્યોએ પવન ઉર્જા ક્ષેત્રમાં પોતાની ખોવાયેલી ગતિ પાછી મેળવવા માટે વધુ સક્રિય બનવું પડશે અને ઉદ્યોગ જગત સાથે સતત સંવાદ સાધવો પડશે. રાજ્ય પાસે ઉત્તમ સપ્લાય ચેઇન અને બંદરો જેવી કુદરતી અનુકૂળતાઓ હોવા છતાં, સ્પર્ધાત્મક વાતાવરણમાં સ્પષ્ટ નીતિગત માળખાની જરૂર છે. આ ઉપરાંત, જૂની વિન્ડ ટર્બાઇન્સને રિપાવરિંગ કરવાની પ્રક્રિયા જટિલ હોવા છતાં, સ્પેન જેવા દેશોની જેમ સરળ મંજૂરીઓ અને કેપિટલ ઇન્સેન્ટિવ્સ આપીને મોટા પાયે ક્ષમતા વધારી શકાય છે. ભારત જો આ દિશામાં યોગ્ય આયોજન કરે તો આગામી સમયમાં વાર્ષિક ૧૦ થી ૧૫ ગીગાવોટ પવન ઉર્જા સ્થાપિત કરવાનું લક્ષ્ય સરળતાથી હાંસલ કરી શકાશે.
