ચેન્નાઈમાં રહેતા ગાયત્રી શંકરનો પરિવાર છેલ્લા નવ વર્ષથી દિવાળીના દિવસોમાં સિનેમાઘરો કે બહાર ફરવા જવાના બદલે પોતાના રસોડામાં વ્યસ્ત રહે છે. તેઓ ‘કમ્મુનીટ્રી’ નામની બિન-સરકારી સંસ્થાના ‘દિવાળી વિથ ધ ડાર્લિંગ્સ’ અભિયાન અંતર્ગત ૧૫૦ થી વધુ વંચિત બાળકો માટે પાયાસમ અને ગુલાબજામુન જેવી સ્વાદિષ્ટ મીઠાઈઓ તૈયાર કરે છે. આ પરંપરામાં પરિવારના વડીલો મીઠાઈ પેક કરવામાં મદદ કરે છે, તો ગાયત્રીના પતિ અને માતા તેને બનાવવામાં સાથ આપે છે. બે વર્ષ પહેલાં આ પરિવારે મહાબલીપુરમના એક ઈરુનાર ગામની મુલાકાત લઈને ત્યાંના સમુદાય સાથે મળીને મીઠાઈઓ બનાવી હતી. આ અનોખી પ્રવૃત્તિથી ગાયત્રીના ૧૨ વર્ષના પુત્રમાં સામાજિક સંવેદનશીલતા અને વિશેષાધિકારોની સમજ વિકસી છે, જે શાળામાં પણ અન્ય વિદ્યાર્થીઓને મદદરૂપ થવામાં દેખાઈ આવે છે.
આ અભિયાનની શરૂઆત વર્ષ ૨૦૧૧માં પર્યાવરણ કાર્યકર્તા હાફિઝ ખાન દ્વારા કરવામાં આવી હતી, જે આજે ચેન્નાઈના ચાર ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ફેલાયેલું છે. હાફિઝના જણાવ્યા મુજબ, બજારમાં મળતી રેડીમેડ મીઠાઈઓથી પારિવારિક જોડાણ ઓછું થઈ જાય છે, તેથી તેઓ ઘર જેવી શુદ્ધ મીઠાઈઓ દ્વારા વંચિત બાળકોમાં ખુશીઓ વહેંચવા માગે છે. આ વર્ષે તેમના સ્વયંસેવકો ૫,૦૦૦ મીઠાઈના ટુકડા બનાવવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે, જે ૫ નવેમ્બરના રોજ અવાજ વગરના ફટાકડા સાથે વિતરણ કરવામાં આવશે. બીજી તરફ, ચેન્નાઈની જાણીતી એનજીઓ ‘ઉધવુમ ઉલ્લાંગલ પબ્લિક ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ’ દ્વારા ‘આનંદ દીપાવલી’ પહેલ હેઠળ ૧,૦૦૦ થી વધુ બાળકો માટે ખાસ વસ્ત્રો તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. આ સંસ્થાની વિશેષતા એ છે કે તે બાળકોની પસંદગી મુજબ ફિલ્મી સ્ટાર્સ જેવા કે વિજય અને શિવકાર્તિકેયના કોસ્ચ્યુમ્સની રેફરન્સ લઈને બાળકોને ગમતા કપડાં કસ્ટમાઈઝ કરીને સિવડાવી આપે છે.
આ ઉપરાંત, સમાજમાં અવારનવાર ઉપેક્ષિત રહેતી માનસિક બીમારીથી પીડિત મહિલાઓ માટે પણ આ દિવાળી યાદગાર બની રહી છે. નિરાધાર અને માનસિક અસ્વસ્થ મહિલાઓ માટે કામ કરતી સંસ્થા ‘શરણાલયમ’ દ્વારા પહેલીવાર ૧૫૦ થી વધુ નિવાસીઓએ ગીત-સંગીત અને ફટાકડા ફોડીને ઉત્સાહભેર દિવાળી ઉજવી હતી. સંસ્થાના સ્થાપક વનિતા રેંગારાજના મતે, અગાઉ અવાજથી ડર કે ચિંતાના કારણે તેઓ તહેવાર ઉજવવાનું ટાળતા હતા, પરંતુ આ વખતે તહેવારોમાં પરિવારને યાદ કરતી આ મહિલાઓને સામાન્ય જીવનનો અનુભવ કરાવવા માટે આ ખાસ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. ચેન્નાઈના આ વિવિધ પ્રયાસો સાબિત કરે છે કે વાસ્તવિક દિવાળી તો જરૂરિયાતમંદોના ચહેરા પર સ્મિત લાવવાથી જ ઉજવાય છે.
