બ્રિટિશ રાજકારણમાં તાજેતરમાં એક મહત્વપૂર્ણ અને ચર્ચાસ્પદ નિવેદન સામે આવ્યું છે, જેમાં દેશના અતીતના કાળા અધ્યાય પર ખુલીને ચર્ચા કરવાની હિમાયત કરવામાં આવી છે. શનિવારના રોજ પ્રતિષ્ઠિત 'ધ ગાર્ડિયન' અખબારમાં પોતાના લેખ દ્વારા, બ્રિટનના પ્રભાવશાળી નેતા એન્ડી બર્નહામ એ વાત પર ભાર મૂક્યો છે કે બ્રિટને વૈશ્વિક સ્તરે પોતાના સંબંધો સુધારવા માટે પોતાના જટિલ ઇતિહાસનો સ્વીકાર કરવો અનિવાર્ય છે. તેમણે ખાસ કરીને બ્રિટિશ સામ્રાજ્યમાંથી વિકસિત થયેલા 56 સ્વતંત્ર રાષ્ટ્રોના સંગઠન એવા કોમનવેલ્થની અખંડિતતા અને પરસ્પર વિશ્વાસ જાળવી રાખવા માટે ભૂતકાળની ભૂલો પ્રત્યે પ્રામાણિક બનવાની આવશ્યકતા દર્શાવી છે.
આ નિવેદનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બ્રિટિશ સામ્રાજ્યના સમયમાં થયેલા ગુલામ વેપાર અને માનવાધિકારના ઉલ્લંઘન જેવા મુદ્દાઓ પર નૈતિક જવાબદારી સ્વીકારવાનો છે. એન્ડી બર્નહામના મતે, જ્યાં સુધી બ્રિટન પોતાના ભૂતકાળના વારસા અને તેનાથી પ્રભાવિત થયેલા દેશોની પીડાને નહીં સમજે, ત્યાં સુધી આધુનિક યુગમાં મજબૂત અને સહયોગી રાજદ્વારી સંબંધો બાંધવા મુશ્કેલ બનશે. ઇતિહાસના આ પાનાઓને ઉઘાડા કરવાથી કદાચ થોડી અસહજતા ઊભી થઈ શકે છે, પરંતુ લાંબા ગાળે આ પગલું આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે દેશની વિશ્વસનીયતા વધારવામાં અત્યંત કારગર સાબિત થઈ શકે છે તેમ તેઓ માને છે.
બીજી બાજુ, આ માફીના સંકેતની સાથે જ એન્ડી બર્નહામ દ્વારા આર્થિક વળતર કે ક્ષતિપૂર્તિ (Reparations) ની માંગણીઓને સદંતર ફગાવી દેવામાં આવી છે, જેના કારણે આ વિવાદે નવું જ સ્વરૂપ ધારણ કર્યું છે. ઘણા વિકાસશીલ અને કોમનવેલ્થ દેશો દ્વારા લાંબા સમયથી ઐતિહાસિક શોષણ બદલ આર્થિક વળતર ચૂકવવાની માંગ ઉઠાવવામાં આવી રહી છે, પરંતુ બ્રિટિશ નેતૃત્વ આ પ્રકારના નાણાકીય બોજા કે દાવાઓ સ્વીકારવા તૈયાર નથી. આમ, નૈતિક સ્વીકૃતિ અને આર્થિક જવાબદારી વચ્ચેના આ સમીકરણે આગામી દિવસોમાં બ્રિટનની વિદેશ નીતિ અને કોમનવેલ્થ દેશો સાથેના સંબંધોમાં ભારે રાજકીય ચર્ચા જગાવી છે.
