JAMNAGAR 361005 GUJARAT, INDIA
મુખ્ય પાના પર પાછા જાઓ
JAMNAGAR MIRROR
દેશ-વિદેશ

નાગપટ્ટિનમમાંથી મળી આવી ૧૨મી સદીની ચોળ યુગની નટરાજ અને શિવકામીની દુર્લભ કાંસાની મૂર્તિઓ

Oct 31, 2026 | 17:40 | By JAMNAGAR MIRROR
નાગપટ્ટિનમમાંથી મળી આવી ૧૨મી સદીની ચોળ યુગની નટરાજ અને શિવકામીની દુર્લભ કાંસાની મૂર્તિઓ
તમિલનાડુના ઐતિહાસિક નાગપટ્ટિનમ જિલ્લામાં પુરાતત્વ વિભાગ દ્વારા કરવામાં આવેલા ઉત્ખનન દરમિયાન ભારતીય વારસાને ગૌરવ અપાવતી એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ શોધ સામે આવી છે. અહીંથી ૧૨મી સદીના પ્રખ્યાત ચોળ સામ્રાજ્યના સમયગાળાની બે અત્યંત મનોહર અને દુર્લભ કાંસાની મૂર્તિઓ મળી આવી છે. આ શોધથી ઇતિહાસકારો અને પુરાતત્વવિદોમાં ભારે ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે, કારણ કે આ કલાકૃતિઓ પ્રાચીન ભારતીય શિલ્પકળાની ઉચ્ચકક્ષાની કારીગરીની સાક્ષી પૂરે છે.

મળતી માહિતી મુજબ, આ ઉત્ખનનમાં મળી આવેલી પ્રથમ મૂર્તિ ભગવાન શિવના 'નટરાજ' સ્વરૂપની છે, જેની ઊંચાઈ ૧૧૦ સેન્ટિમીટર છે. આ મૂર્તિમાં ભગવાન શિવને બ્રહ્માંડના સર્જન અને વિસર્જનના પ્રતિકસમા ગતિશીલ નૃત્ય મુદ્રામાં અદભુત રીતે કંડારવામાં આવ્યા છે. જ્યારે બીજી મૂર્તિ ૮૨ સેન્ટિમીટર ઊંચી દેવી શિવકામી (મા પાર્વતી) ની છે, જે તેમની ઉત્કૃષ્ટ લાવણ્ય અને દિવ્ય શાંતિ દર્શાવે છે. ચોળ વંશના શાસનકાળ દરમિયાન કાંસાની મૂર્તિઓ બનાવવાની 'લોસ્ટ-વેક્સ' (મેણુ ગાળવાની) પદ્ધતિ તેના સર્વોચ્ચ શિખરે હતી, જેની ઝાંખી આ કલાકૃતિઓમાં સ્પષ્ટપણે જોઈ શકાય છે.

ઇતિહાસકારો અને નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે, ભૂતકાળમાં કટોકટી કે અસ્થિરતાના સમયગાળા દરમિયાન આ અમૂલ્ય વારસાને સુરક્ષિત રાખવા માટે જમીનમાં દાટીને છુપાવવામાં આવી હોવી જોઈએ. ચોળ શાસકો કલા અને સંસ્કૃતિના મોટા προστάτης (સંરક્ષક) માનવામાં આવતા હતા અને તેમના સમયમાં બનેલી કાંસાની મૂર્તિઓ વિશ્વભરમાં કલા રસિકો માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર રહી છે. નાગપટ્ટિનમમાંથી મળી આવેલી આ મૂર્તિઓ તે યુગની સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક વિરાસત પર વધુ એક પ્રકાશ ફેંકે છે.

સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવામાં આવેલી આ બંને ઐતિહાસિક મૂર્તિઓને હાલમાં વિશેષ સંભાળ હેઠળ રાખવામાં આવી છે. પુરાતત્વ વિભાગના નિષ્ણાતો દ્વારા તેમની ધાતુકીય વિશેષતાઓ (મેટલર્જીકલ એસેસમેન્ટ) અને રચનાને વધુ ઊંડાણપૂર્વક સમજવા માટે રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ (કેમિકલ ટ્રીટમેન્ટ) શરૂ કરવામાં આવી છે. આ વૈજ્ઞાનિક વિશ્લેષણ પૂર્ણ થયા બાદ આ મૂર્તિઓને સંગ્રહાલયમાં પ્રદર્શન માટે મૂકવામાં આવશે તેવી સંભાવના છે, જેથી દેશ-વિદેશના લોકો આ પ્રાચીન ભારતીય વિરાસતના દર્શન કરી શકે.

LATEST ARTICLES