ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે એક અભૂતપૂર્વ સીમાચિહ્ન સર કરતા ગૂગલે પૃથ્વીની બહાર ભ્રમણકક્ષામાં રહેલા ઉપગ્રહ પર આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) મોડેલનું সফল સંચાલન કર્યું છે. આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિ ગૂગલના મહત્ત્વાકાંક્ષી 'પ્રોજેક્ટ સનકેચર'નો એક મહત્ત્વપૂર્ણ ભાગ છે, જે અંતરિક્ષમાં AI કમ્પ્યુટિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકસાવવાની શક્યતાઓ ચકાસી રહ્યો છે. ગૂગલના CEO સુંદર પિચાઈએ સોશિયલ મીડિયા પર આ ખુશી વ્યક્ત કરતા તેને 'પ્રોજેક્ટ સનકેચર' માટે હેલો વર્લ્ડ જેવી મોટી સફળતા ગણાવી છે. ગૂગલની આ પહેલથી ભવિષ્યમાં અવકાશમાંથી જ જટિલ મશીન લર્નિંગ અને ડેટા પ્રોસેસિંગના દરવાજા ખૂલી ગયા છે.
આ પ્રોજેક્ટની શરૂઆત ગત પહેલી ઓક્ટોબરે પ્રોટોટાઇપ સેટેલાઇટના સફળ લોન્ચિંગ સાથે થઈ હતી, જેણે ભ્રમણકક્ષામાં પહોંચ્યા બાદ પોતાના પ્રારંભિક પરીક્ષણો સફળતાપૂર્વક પાર પાડ્યા હતા. આ અભિયાન દરમિયાન ગૂગલની ટીમે જમીન પરના સ્ટેશનથી સેટેલાઇટમાં રહેલા ટેન્સર પ્રોસેસિંગ યુનિટ (TPU)ને બૂટ કર્યું હતું અને તેના પર 'જેમા 4' ઓપન મોડેલને રન કર્યું હતું. નોર્વેના સ્વાલબાર્ડ ઉપરથી સેટેલાઇટ પસાર થઈ રહ્યો હતો ત્યારે ટીમે અવકાશ વિશે એક 'હાઇકુ' (જાપાનીઝ કવિતા) જનરેટ કરવા માટે પ્રોમ્પ્ટ મોકલ્યો હતો. જેના જવાબમાં સેટેલાઇટે પૃથ્વી પર સચોટ અને સુંદર કવિતા મોકલીને સૌને ચોંકાવી દીધા હતા, ત્યારબાદ સિસ્ટમની મજબૂતાઈ ચકાસવા માટે અવકાશને લગતી લિમેરિક અને સેટેલાઇટના ટેકનિકલ સ્ટેટસના પ્રશ્નો પણ સફળતાપૂર્વક પૂછવામાં આવ્યા હતા.
હવે આ પ્રોજેક્ટના આગામી તબક્કામાં અંતરિક્ષની વિપરીત પરિસ્થિતિઓ જેવી કે થર્મલ સ્ટ્રેસ અને રેડિયેશનનો સામનો કરવા માટે TPU ની ક્ષમતાનું પરીક્ષણ કરવામાં આવશે. ગૂગલનું માનવું છે કે પૃથ્વીની નીચલી ભ્રમણકક્ષામાં રહેલા ઉપગ્રહોને સૂર્યપ્રકાશ સતત મળી રહે છે, જેના કારણે પૃથ્વી કરતાં આઠ ગણી વધુ સૌર ઊર્જા ઉત્પન્ન થઈ શકે છે. જો આ પ્રયોગો સંપૂર્ણ સફળ રહેશે તો વર્ષ ૨૦૨૭ સુધીમાં બે પરસ્પર જોડાયેલા સેટેલાઇટ દ્વારા મોટા પાયે AI વર્કલોડ હેન્ડલ કરવાનું ભવિષ્યનું આયોજન સાકાર થશે. આ ટેક્નોલોજી આગામી સમયમાં વૈશ્વિક સ્તરે કમ્પ્યુટિંગ અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સના ક્ષેત્રમાં ક્રાંતિકારી બદલાવ લાવવા માટે સજ્જ છે.