નવી દિલ્હીમાં આયોજિત એક વૈશ્વિક શિખર સંમેલનમાં દેશના વિદેશ મંત્રીએ ભારત અને ચીન વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય સંબંધોને લઈને મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારત અને ચીન જેવા વિશાળકાય પડોશી દેશો વચ્ચે પરસ્પર મતભેદો હોવા એ કોઈ અસાધારણ બાબત નથી. બંને રાષ્ટ્રો વચ્ચે એક વ્યવહારુ અને કાર્યાત્મક સંબંધ જાળવી રાખવામાં સહિયારો રસ રહેલો છે, પરંતુ તેની સાથેસાથે બંનેએ અરસપરસના તમામ મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓનું નિરાકરણ પણ લાવવું પડશે. આ વિશે વાત કરતા તેમણે ઉમેર્યું હતું કે જ્યારે બે મહાસત્તાઓ પડોશી તરીકે રહેતી હોય ત્યારે સમસ્યાઓ ઉદ્ભવવી સ્વાભાવિક છે, જેને સ્વીકારીને યોગ્ય દિશામાં ઉકેલ શોધવો અનિવાર્ય છે.
સરહદી વિવાદના પ્રશ્ને બોલતા તેમણે જણાવ્યું કે સીમાંકન સંબંધી કોઈપણ અંતિમ સમજૂતીમાં સમગ્ર સરહદનો સમાવેશ થવો અનિવાર્ય છે અને આ મામલે ભારતના વલણમાં કોઈ પાયાનો ફેરફાર થયો નથી. જોકે, તેમણે એમ પણ ઉમેર્યું હતું કે સાર્થક ચર્ચા આગળ વધારવા માટે કોઈ ચોક્કસ ક્ષેત્રથી શરૂઆત કરવી જરૂરી છે, જેથી પ્રક્રિયાને યોગ્ય ગતિ મળી શકે. બંને દેશો વચ્ચે નક્કર વાર્તાલાપ માટે કોઈ પ્રારંભિક બિંદુ હોવું આવશ્યક છે, જે લાંબા ગાળાના ઉકેલ તરફ દોરી જઈ શકે.
વર્ષ ૧૯૮૦ના દાયકાથી ભારત અને ચીનના સંબંધોને માર્ગદર્શન આપતા મુખ્ય સિદ્ધાંતોમાં સરહદ પર શાંતિ અને સ્થિરતા જાળવવી એ સર્વોપરી રહ્યું છે તેમ પણ તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું. સરહદી ગતિવિધિઓનું સંચાલન કરવા અને સંભવિત ઘર્ષણને રોકવા માટે અગાઉથી જ વિગતવાર કરારો અને કાર્યપદ્ધતિઓ નિર્ધારિત કરવામાં આવી છે. અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે અગાઉ થયેલા ઘર્ષણોને કારણે દાયકાઓથી ચાલતી સ્થિતિમાં પરિવર્તન આવ્યું છે, ત્યારે શાંતિ સ્થાપવા માટે બંને પક્ષોએ પરિપક્વતા દાખવવી પડશે.
