આજના અત્યાધુનિક ડિજિટલ યુગમાં ટેકનોલોજી જેટલી માનવજીવનને સરળ બનાવી રહી છે, તેટલી જ તે ગંભીર જોખમો પણ ઊભી કરી રહી છે. હાલના સમયમાં સામે આવેલા અનેક ચોંકાવનારા કિસ્સાઓ દર્શાવે છે કે કેવી રીતે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ એટલે કે કૃત્રિમ બુદ્ધિનો દુરુપયોગ કરીને છેતરપિંડી આચરવામાં આવી રહી છે. ટેકનોલોજીની મદદથી તૈયાર કરવામાં આવતા નકલી વિડિયો અને અવાજો એટલા ચોકસાઈ પૂર્વક બનાવવામાં આવે છે કે સામાન્ય માણસ માટે અસલી અને નકલી વચ્ચેનો ભેદ પારખવો લગભગ અશક્ય બની ગયું છે. આધુનિક યુગમાં આંખે દેખેલી અને કાને સાંભળેલી વાતો પર પણ હવે આંખ બંધ કરીને ભરોસો કરી શકાય તેવી સ્થિતિ રહી નથી.
આ ટેકનોલોજીના ખતરનાક પ્રવાહ હેઠળ ખાસ કરીને સમાજના પ્રતિષ્ઠિત ચહેરાઓ, જાણીતા નેતાઓ અને ઉદ્યોગપતિઓને નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. છેતરપિંડી કરનારા તત્વો દ્વારા ઉચ્ચ પદાધિકારીઓના અવાજ અને ચહેરાની નકલ કરીને ખોટી કહાનીઓ અને ભ્રામક સંદેશાઓ ફેલાવવામાં આવે છે, જેના કારણે નાણાકીય કૌભાંડો અને સામાજિક અશાંતિ ફેલાવવાનું જોખમ અનેકગણું વધી ગયું છે. આ પ્રકારના ડિજિટલ ગુનાઓ માત્ર વ્યક્તિગત સ્તરે જ નહીં, પરંતુ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને જાહેર વિશ્વાસ માટે પણ એક મોટો પડકાર બનીને ઉભરી આવ્યા છે. આ ગંભીર સમસ્યાથી બચવા માટે હવે સાવચેતી રાખવી અનિવાર્ય બની ગઈ છે.
આ વૈશ્વિક સમસ્યાનો સામનો કરવા માટે દરેક નાગરિકે ડિજિટલ જાગૃતી કેળવવી અત્યંત આવશ્યક છે. કોઈપણ વીડિયો કે ઓડિયો પર વિશ્વાસ કરતા પહેલા તેની સત્યતા ચકાસવાની ટેવ પાડવી પડશે. સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થતી માહિતીની સત્તાવાર સ્રોત દ્વારા પુષ્ટિ કર્યા વિના તેને આગળ શેર કરવાનું ટાળવું જોઈએ. સરકાર અને ટેકનોલોજી કંપનીઓ પણ આ દિશામાં કડક પગલાં લઈ રહી છે, પરંતુ સાચો બચાવ તો જાગૃતિ અને સતર્કતાથી જ સંભવ છે. જો આપણે સમયસર સાવચેત નહીં બનીએ, તો ઓનલાઇન માધ્યમો પરનો પરસ્પર વિશ્વાસ હંમેશ માટે ડગમગી જશે અને જવાબદારીની ભાવના પણ નષ્ટ થઈ જશે.
