પશ્ચિમ જર્મનીમાં રાઈન નદીના કિનારે આવેલા એક ખેતરમાં મેટલ ડિટેક્ટરની મદદથી શોધખોળ કરી રહેલા એક કલાપ્રેમી સંશોધકને અદ્ભુત સફળતા મળી છે. ખેતરની માટીમાંથી શરૂઆતમાં પંદર ચાંદીના સિક્કા મળી આવ્યા હતા, પરંતુ ડિટેક્ટરનો અવાજ સતત ચાલુ રહેતા તેડનાર વ્યક્તિએ વધુ ખોદકામ કરવાને બદલે તાત્કાલિક પુરાતત્વ વિભાગના નિષ્ણાતોને જાણ કરી હતી. આ સમજદારીભર્યા પગલાથી ઇતિહાસના એક વણઉકેલાયેલા રહસ્ય પરથી પડદો ઉંચકાયો છે અને નિષ્ણાતોએ સાવચેતીપૂર્વક ઉત્ખનન કરીને અંદાજે બે હજાર વર્ષ જૂના કુલ નૌસો ચોત્રીસ રોમન ચાંદીના સિક્કા સફળતાપૂર્વક બહાર કાઢ્યા છે.
આ સિક્કાઓનો સંગ્રહ રોમન સમ્રાટ હેડ્રિયનના શાસનકાળ દરમિયાનનો જર્મનીમાં મળી આવેલો સૌથી મોટો ખજાનો સાબિત થયો છે. વૈશ્વિક સ્તરે આ સમયગાળાના સિક્કાઓના જૂથમાં આ પાંચમું સૌથી મોટું સ્થાન ધરાવે છે. આ સિક્કાઓનો ઇતિહાસ લગભગ ત્રણસો વર્ષ જૂનો છે, જેમાં સૌથી જૂનો સિક્કો રોમન પ્રજાસત્તાકના સમયનો એટલે કે ઈસવીસન પૂર્વે એકસો અડતાલીસની સાલનો છે, જ્યારે બાકીના સિક્કાઓ ફ્લેવિયન સમ્રાટોના કાળ અને સમ્રાટ હેડ્રિયનના શાસન દરમિયાનના છે. પુરાતત્વવિદોના મતે આ ખજાનો બીજી સદીના બીજા ત્રિમાસિક ગાળામાં જમીનમાં દાટવામાં આવ્યો હશે, કારણ કે તે સમય દરમિયાન આ પ્રદેશ રોમન સામ્રાજ્ય હેઠળ મુખ્ય વહીવટી અને લશ્કરી કેન્દ્ર તરીકે કાર્ય કરતો હતો.
ખોદકામ દરમિયાન માત્ર સિક્કા જ નહીં, પરંતુ એક માટીના વાસણના ટુકડા અને ઘાસના અવશેષો પણ મળી આવ્યા છે, જે દર્શાવે છે કે આ સંપત્તિ ઘાસથી ભરેલા પાત્રમાં સાચવીને રાખવામાં આવી હતી. તે જમાનાની કિંમત પ્રમાણે આટલી મોટી રકમ એક સૈનિકની છ વર્ષની કમાણી જેટલી વિશાળ સંપત્તિ સમાન ગણાય છે. આટલી મોટી સંપત્તિ કોની હતી અને તેને શા માટે જમીનમાં છુપાવવામાં આવી હતી તે હજુ એક વણઉકેલાયેલું રહસ્ય છે. કદાચ બેંકિંગ વ્યવસ્થા ન હોવાથી તે જમાનામાં પોતાની મૂડી સુરક્ષિત રાખવા માટે આ રીતે ધન દાટવામાં આવતું હશે અને અચાનક કોઈ દુર્ઘટના કે મૃત્યુના કારણે માલિક આ ખજાના વિશે કોઈને જણાવી શક્યો નહીં હોય. હાલમાં આ તમામ ઐતિહાસિક સિક્કાઓને સંગ્રહાલયમાં પ્રદર્શિત કરવામાં આવ્યા છે, જે પ્રાચીન સમયના આર્થિક જીવનની ઝાંખી કરાવે છે.
