દેશની સર્વોચ્ચ બેંક એટલે કે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવેલા એક નવા સંશોધન અહેવાલ મુજબ, અવકાશ આધારિત રાત્રિના સમયની લાઇટો અને ગૂગલ સર્ચના ડેટાના સંયોજનથી રાજ્યોના સ્તરે આર્થિક વિકાસના અનુમાનોમાં થઈ રહેલી ભૂલોને અડધાથી વધુ ઘટાડી શકાય છે. સામાન્ય રીતે રાજ્યોના આર્થિક વિકાસ દરના સત્તાવાર આંકડાઓ મેળવવામાં લાંબો સમય લાગતો હોય છે, જેના કારણે અર્થવ્યવસ્થાની વાસ્તવિક સ્થિતિનો તુરંત તાગ મેળવવો મુશ્કેલ બને છે. આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે સંશોધકોએ એક નવું માળખું તૈયાર કર્યું છે, જે ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર અને કર્નાટક જેવા અગ્રણી રાજ્યોમાં ખૂબ જ અસરકારક સાબિત થયું છે.
આ અભ્યાસમાં સેટેલાઇટ દ્વારા લેવામાં આવેલી રાત્રિના સમયની રોશનીની તસવીરો અને નોકરીઓ, શિક્ષણ, નાણાં, ખરીદી, રિયલ એસ્ટેટ અને ઓટોમોબાઇલ જેવી પચીસ વિવિધ શ્રેણીઓના ગૂગલ સર્ચ ઇન્ડેક્સનો વ્યાપક ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ આધુનિક પદ્ધતિ દ્વારા માત્ર ભૂતકાળના વિકાસ દર પર આધાર રાખવાની મર્યાદા દૂર થાય છે. સંશોધનના પરિણામો દર્શાવે છે કે આ સંયુક્ત સૂચકાંકોનો ઉપયોગ કરવાથી અનુમાન લગાવવાની ત્રુટિઓમાં જબરદસ્ત ઘટાડો થયો છે. ખાસ કરીને આપણા રાજ્ય ગુજરાતમાં આ પદ્ધતિથી અનુમાનની ભૂલોમાં સૌથી વધુ બાસઠ ટકા સુધીનો નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જ્યારે કર્નાટકમાં ચોપન્ન ટકા અને મહારાષ્ટ્રમાં આંત્રીસ ટકા સુધીનો સુધારો નોંધાયો છે.
અહેવાલમાં જણાવ્યા અનુસાર, રાત્રિની રોશનીના વિકાસ અને રાજ્યના કુલ મૂલ્યવર્ધિત વિકાસ વચ્ચે ગાઢ સંબંધ જોવા મળ્યો છે. રોશનીનો ડેટા આગામી આર્થિક ગતિવિધિઓ વિશે અગાઉથી જ મહત્વપૂર્ણ સંકેતો પૂરા પાડે છે, જ્યારે ગૂગલ ટ્રેન્ડ્સનો ડેટા વર્તમાન સમયની સ્થિતિ દર્શાવવામાં મદદ કરે છે. જોકે, સંશોધકોએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ નવી પદ્ધતિનો હેતુ સત્તાવાર આંકડાકીય પ્રણાલીનું સ્થાન લેવાનો નથી, પરંતુ તેને વધુ મજબૂત અને સમયસર બનાવવાનો છે. હાલમાં આ પ્રયોગ માત્ર ત્રણ મોટા ઔદ્યોગિક રાજ્યોમાં જ કરવામાં આવ્યો છે, પરંતુ ભવિષ્યમાં તે દેશના અન્ય રાજ્યો માટે પણ આર્થિક નીતિઓ ઘડવામાં અત્યંત ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે.
