વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ, પૂરવઠા સાંકળમાં અવરોધો અને ભૌગોલિક રાજકીય તણાવને કારણે દુનિયાભરની મધ્યસ્થ બેંકોની ભૂમિકા અત્યંત પડકારજનક બની ગઈ છે. તાજેતરમાં એક વૈશ્વિક શિખર સંમેલનમાં પોતાના વિચારો વ્યક્ત કરતા ભારતીય રિઝર્વ બેંકના ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ જણાવ્યું હતું કે, હાલની વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓમાં ફુગાવાનો ઊંચો દર અને મંદ વિકાસદર એ આર્થિક નીતિઓ ઘડનારાઓ માટે સૌથી મોટી પરીક્ષા સમાન છે. પશ્ચિમ એશિયાનો સંઘર્ષ અને વેપાર સંબંધી અનિશ્ચિતતાઓને કારણે ક્રૂડ ઓઈલ તેમજ અન્ય ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં વધારો નોંધાયો છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે ચિંતાનો વિષય છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળના અંદાજ મુજબ ચાલુ વર્ષે વૈશ્વિક આર્થિક વૃદ્ધિ દર અગાઉના સરેરાશ ત્રણ દશાંશ સાત ટકાની સરખામણીએ ઘટીને માત્ર ત્રણ દશાંશ એક ટકા રહેવાની સંભાવના છે. એક તરફ વૈશ્વિક સ્તરે વિકાસ દર ઘટી રહ્યો છે અને બીજી તરફ ફુગાવો ઉચ્ચ સપાટી પર જળવાઈ રહ્યો છે, જેના કારણે નાણાકીય નીતિઓનું સંચાલન કરવું અત્યંત જટિલ બન્યું છે. વૈશ્વિક અસ્થિરતા વચ્ચે પણ ભારતની અર્થવ્યવસ્થાએ મજબૂત આર્થિકfundamentals સાથે પ્રવેશ કર્યો છે અને ફુગાવાના વધતા સ્તર છતાં દેશે સાત દશાંશ આઠ ટકાનો મજબૂત વિકાસ દર જાળવી રાખવામાં મોટી સફળતા મેળવી છે.
આ તમામ પડકારો વચ્ચે મધ્યસ્થ બેંકની મૂળભૂત જવાબદારીઓમાં કોઈ ફેરફાર થયો નથી તેમ સ્પષ્ટ કરતા ગવર્નરે જણાવ્યું હતું કે, નાણાકીય બજારોની સ્વસ્થતા અને વ્યવસ્થા જાળવી રાખવાની સાથે કિંમતોની સ્થિરતા હાંસલ કરવી એ હંમેશા પ્રાથમિક ઉદ્દેશ્ય રહ્યો છે. આર્થિક વૃદ્ધિને વેગ આપવો અને નાણાકીય સ્થિરતા જાળવી રાખવી એ પણ એટલા જ મહત્વપૂર્ણ લક્ષ્યો છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક દેશના આર્થિક હિતોનું રક્ષણ કરવા અને ફુગાવાને નિયંત્રણમાં રાખીને ટકાઉ વિકાસ સાધવા માટે સંપૂર્ણપણે કટિબદ્ધ છે.
