સેશેલ્સના સુંદર ડ’આરોસ ટાપુ પર પર્યાવરણીય સંરક્ષણ અને જૈવવિવિધતાના પુનર્જીવનનું એક અદભુત પરિણામ જોવા મળ્યું છે. ટાપુ પરથી જંગલી અને આક્રમક ઉંદરોનો સદંતર નાશ કરવામાં આવ્યા બાદ ત્યાં ‘વેજ-ટેઈલ્ડ શીયરવોટર’ નામના દરિયાઈ પક્ષીઓની પ્રજનન વસ્તીમાં ચમત્કારિક વધારો નોંધાયો છે. વૈજ્ઞાનિકોના સઘન સર્વેક્ષણ અનુસાર, વર્ષ ૨૦૦૯માં જ્યારે આ ટાપુ પર ઉંદરોનો ભારે ત્રાસ હતો ત્યારે આ પક્ષીઓની માત્ર ૨૫૦ જેટલી પ્રજનન જોડીઓ જ બચી હતી. જોકે, સફળ અભિયાન બાદ વર્ષ ૨૦૧૬માં તેમની સંખ્યા વધીને ૨,૭૬૮ જોડી સુધી પહોંચી ગઈ હતી, જે અગાઉના આંકડા કરતાં લગભગ દસ ગણો વધારો દર્શાવે છે.
પર્યાવરણવિદોના જણાવ્યા મુજબ, બહારથી આવેલા હાનિકારક ઉંદરો જમીન પર કે દર બનાવીને માળો બાંધતા આ દરિયાઈ પક્ષીઓના ઈંડાં અને નવજાત બચ્ચાઓનો મોટા પાયે શિકાર કરતા હતા, જેના કારણે સમગ્ર પ્રજાતિનું અસ્તિત્વ જોખમમાં મુકાઈ ગયું હતું. આ ભયાનક સંકટને દૂર કરવા માટે ટાપુ પર એક મોટું સંરક્ષણ અભિયાન હાથ ધરીને ઉંદરોનું સફળતાપૂર્વક નિર્મૂલન કરવામાં આવ્યું હતું. ત્યારપછી પક્ષીઓને ભયમુક્ત વાતાવરણ મળતાં તેમની સંખ્યા ઉત્તરોત્તર વધતી ગઈ અને વર્ષ ૨૦૨૧ સુધીમાં આ જોડીઓની સંખ્યા લગભગ ૨,૮૦૦ સુધી પહોંચીને સ્થિર થઈ ગઈ છે.
દરિયાઈ જીવવિજ્ઞાનીઓ આ પરિવર્તનને માત્ર પક્ષીઓની રક્ષા પૂરતું સીમિત નથી ગણતા, પરંતુ તેને સમગ્ર કુદરતી તંત્ર માટે વરદાનરૂપ ગણાવી રહ્યા છે. આ દરિયાઈ પક્ષીઓ દરિયામાંથી પોષણ મેળવીને જમીન પર પાછા ફરે છે અને તેમના મળમૂત્ર દ્વારા જમીન તથા આસપાસના પરવાળાના ખડકોને અતિ મહત્વપૂર્ણ પોષક તત્વો પૂરા પાડે છે. જોકે, સંશોધકોનું માનવું છે કે પક્ષીઓની વસ્તીમાં આવેલા આ અણધાર્યા ઉછાળાથી સ્થાનિક પર્યાવરણ અને ટાપુની વનસ્પતિ પર થતી અસરો અંગે હજુ ઊંડા અભ્યાસની જરૂર છે, જેથી ભવિષ્યના સંભવિત પર્યાવરણીય પડકારો સામે યોગ્ય વ્યવસ્થાપન કરી શકાય.
