જામનગરની ધરતી પર હાલમાં જ અમેરિકી રાજકારણી માર્કો રુબિયોનું આગમન વૈશ્વિક સ્તરે ચર્ચાનો વિષય બન્યું છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની એવી આશા હતી કે ભારત વિશ્વભરમાં પ્રવર્તી રહેલી ડીઝલની તીવ્ર અછતને દૂર કરવામાં મદદરૂપ બની શકે છે, જેથી આગામી મધ્ય-સત્ર ચૂંટણીઓમાં તેમના પક્ષના દેખાવ પર સકારાત્મક પ્રભાવ પડી શકે. આ વ્યૂહાત્મક જરૂરિયાતના ભાગરૂપે જ આ ઉચ્ચસ્તરીય મુલાકાત ગોઠવવામાં આવી હતી, જેણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે અનેક અટકળોને જન્મ આપ્યો છે.
એક તરફ જ્યારે મહાસત્તા અમેરિકાને ઊર્જા સંકટના આ સમયમાં નવી દિલ્હીની મદદની અનિવાર્ય આવશ્યકતા છે, તો બીજી તરફ વોશિંગ્ટન દ્વારા ભારત વિરુદ્ધ દંડત્મક આર્થિક નીતિઓ અને પ્રતિબંધો જારી રાખવામાં આવ્યા છે. આ દ્વિધાભરી સ્થિતિએ રાજકીય વિશ્લેષકોને વિચારતા કરી દીધા છે. સવાલ એ ઉદભવે છે કે જ્યારે સહયોગની જરૂર હોય ત્યારે પણ અમેરિકા ભારતને દંડિત કરવાની પોતાની પરંપરાગત નીતિ કેમ છોડી રહ્યું નથી? આનો જવાબ અમેરિકાની આંતરિક રાજનીતિ અને તેની વૈશ્વિક વર્ચસ્વ જાળવવાની મહત્વાકાંક્ષામાં છુપાયેલો છે.
અમેરિકા ભલે ભારત સાથેના સંબંધોને મહત્વ આપતું હોય, પરંતુ તેની નીતિઓ હંમેશા તેના પોતાના હિતોને સર્વોપરી રાખે છે. ભારત પાસેથી ડીઝલ પુરવઠાની અપેક્ષા રાખીને પોતાના દેશમાં મોંઘવારી અને અછત પર કાબૂ મેળવવો એ ટ્રમ્પ પ્રશાસનની તાત્કાલિક રાજકીય મજબૂરી છે. પરંતુ સાથે સાથે, અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર અને વ્યૂહાત્મક બાબતોમાં ભારત પર દબાણ બનાવી રાખવા માટે આ પ્રકારના દંડત્મક પગલાં ભરવા એ તેમની જૂની રણનીતિ રહી છે. આ જ કારણે સહયોગ અને સંઘર્ષની આ મિશ્રિત નીતિ ભવિષ્યમાં પણ ચાલુ રહે તેવી પૂરી સંભાવના છે.
