જામનગર મિરરના વિશેષ અહેવાલ અનુસાર, અમેરિકાના ટેક્સાસ રાજ્યમાં ખેતી અને પશુપાલન ક્ષેત્રે એક અનોખી ક્રાંતિ જોવા મળી છે. એક સમય એવો હતો જ્યારે જેઆર હોવર્ડ નામના સામાન્ય ખેડૂત પાસે માત્ર સતાવીસ જ ભેંસ કે ઘેટાં હતાં અને તે પરિવારનું ગુજરાન ચલાવવા માટે પણ સંઘર્ષ કરી રહ્યા હતા. આર્થિક મુશ્કેલીઓથી ઘેરાયેલા આ ખેડૂતે હિંમત હાર્યા વગર નવા રસ્તા શોધ્યા અને આજે તેઓ ટેક્સાસભરમાં ચાળીસ હજાર એકર વિસ્તારમાં ફેલાયેલા વિશાળ સોલાર પ્રોજેક્ટ્સ પર અંદાજે દસ હજાર જેટલા ઘેટાંની સંભાળ રાખી રહ્યા છે. તેમની આ સફર માત્ર એક વ્યક્તિની જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર કૃષિ અને ઊર્જા ક્ષેત્ર માટે એક નવું માર્ગદર્શન પૂરું પાડે છે.
આ પરિવર્તનની શરૂઆત ત્યારે થઈ જ્યારે હોવર્ડની જમીન પાસે એક ઊર્જા વિકાસ કંપની દ્વારા સોલાર પ્લાન્ટ સ્થાપવામાં આવ્યો. આ પ્રોજેક્ટને વિરોધ કરવાને બદલે હોવર્ડે એક સ્માર્ટ વ્યવસાયિક સોદો કર્યો અને સોલાર ફાર્મની આસપાસ ઉગતા ઘાસ અને નીંદણને નિયંત્રિત કરવા માટે પોતાના ઘેટાંને ચરાવવાનો કરાર મેળવ્યો. સોલાર પ્લેનેટ્સની નીચે અને તેની આસપાસ ઘાસ વધી જવાથી વીજ ઉત્પાદનમાં રૂઝ આવે છે અથવા આગનું જોખમ રહે છે. પરંપરાગત પદ્ધતિથી ટ્રેક્ટર કે મશીનો દ્વારા ઘાસ કાપવાનો ખર્ચ ખૂબ ઊંચો આવે છે અને તેનાથી મશીનરીને પણ નુકસાન થઈ શકે છે. તેના વિકલ્પ તરીકે ઘેટાં કુદરતી રીતે ઘાસ ખાઈને જમીન સાફ કરે છે, જે ઊર્જા કંપનીઓ માટે અત્યંત કિફાયતી અને પર્યાવરણ અનુકૂળ સાબિત થયું છે.
આ નવીન અભિગમથી માત્ર ઊર્જા કંપનીઓનો જ નહીં, પરંતુ પશુપાલકોનો પણ મોટો ફાયદો થયો છે. ટેક્સાસમાં જમીનના વધતા જતા ભાવ અને મોંઘવારીને કારણે સામાન્ય ખેડૂતો માટે મોટી જમીન ખરીદીને પશુપાલન કરવું અશક્ય બનતું જતું હતું. પરંતુ સોલાર પ્લેનેટ્સની છાયામાં ઘેટાં ચરાવવાથી પશુઓને ગરમી સામે રક્ષણ મળે છે અને ખેડૂતોએ જમીન ભાડે રાખવાની કે ખરીદવાની કોઈ જરૂર રહેતી નથી. ઊંલટાનું, કંપનીઓ ઘાસ સાફ કરવા બદલ ખેડૂતોને નાણાં ચુકવે છે અને સાથે સાથે પશુઓના મળમૂત્રથી જમીનની ફળદ્રુપતા પણ વધે છે. હોવર્ડે પોતાની કંપની દ્વારા અન્ય પશુપાલકોને પણ આ વ્યવસાયમાં જોડીને એક વિશાળ વ્યાપારી નેટવર્ક ઊભું કર્યું છે.
આ સફળતા સાબિત કરે છે કે જો પરંપરાગત વ્યવસાયમાં આધુનિક ટેકનોલોજી અને પર્યાવરણ પ્રત્યેની સૂઝબૂઝ ઉમેરવામાં આવે તો કોઈપણ વ્યક્તિ મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાંથી બહાર આવીને અપાર સફળતા મેળવી શકે છે. સોલાર ગ્રેઝિંગ તરીકે ઓળખાતી આ પદ્ધતિ આજે સમગ્ર વિશ્વમાં એક ઉત્તમ વ્યવસાયિક મોડેલ બની રહી છે. ભારતમાં પણ જ્યાં સોલાર પાવર પ્લાન્ટ્સનો વ્યાપ વધી રહ્યો છે, ત્યાં આ પદ્ધતિ અપનાવીને પશુપાલકો અને અક્ષય ઊર્જા ક્ષેત્ર વચ્ચે એક નવો સમન્વય સાધી શકાય છે, જે ગ્રામીણ અર્થતંત્રને મજબૂત કરવામાં મોટો ભાગ ભજવી શકે છે.
