નવી દિલ્હીમાં આયોજિત એક વૈશ્વિક શિખર સંમેલનમાં જાણીતા અબજોપતિ ઉદ્યોગસાહસિક અને રોકાણકાર નikhil કામથે ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમ અંગે મહત્ત્વપૂર્ણ વિચારો વ્યક્ત કર્યા છે. તેમણે જણાવ્યું કે પશ્ચિમી દેશોના ટેકનોલોજી ક્ષેત્રના અગ્રણીઓ પાસે પ્રયોગો કરવા માટે પુષ્કળ પ્રમાણમાં રિસ્ક કેપિટલ એટલે કે જોખમી મૂડી ઉપલબ્ધ હોય છે. ભારતીય ઉદ્યોગસાહસિકોએ આ બાબતથી પ્રેરણા લઈને મોટા પાયે વ્યાપ વધારવા માટે વિચારવું જોઈએ. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે આપણા દેશે નિષ્ફળતા તરફ જોવાના સામાજિક દ્રષ્ટિકોણમાં બદલાવ લાવવાની તાતી જરૂર છે જેથી નવા પ્રયોગો કરતા ડરવું પડે નહીં.
દેશના અગ્રણી ઓનલાઈન સ્ટોકબ્રોકિંગ પ્લેટફોર્મના સહ-સ્થાપક એવા ચાલીસ વર્ષીય કામથે ઉમેર્યું કે જો કોઈ ઉદ્યોગસાહસિક મોટી મૂડી એકત્ર કરીને કોઈ મોટો પ્રયાસ કરે અને અનિવાર્ય કારણોસર સફળ ન થઈ શકે, તો આપણા સમાજમાં તેને પશ્ચિમી દેશોની જેમ સરળતાથી સ્વીકારવામાં આવતો નથી. ચીનની માફક નીતિગત સ્તરે પણ ફેરફારો કરવાની હિમાયત કરતા તેમણે ચીનના વિશેષ ક્ષમાદાન કાર્યક્રમનું ઉદાહરણ આપ્યું હતું. નવરાત્રિ કે અગાઉના દશકોમાં ચીને અપનાવેલી નીતિ મુજબ, ઉદ્યોગસાહસિક નિષ્ફળ જાય ત્યારે માત્ર દંડ ભરીને ફરીથી તાત્કાલિક ધોરણે નવો ધંધો શરૂ કરી શકતો હતો, તેવી જ સામાજિક અને નીતિગત માનસિકતા ભારતમાં પણ કેળવવી અનિવાર્ય છે.
પોતાના ચીનના પ્રવાસનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે જણાવ્યું કે ત્યાંના ઉદ્યોગસાહસિકો પાસે પ્રયોગો કરવા માટે અઢળક જોખમી મૂડી ઉપલબ્ધ હોય છે, જેના વગર વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધા કરવી અત્યંત મુશ્કેલ બને છે. સ્કૂલ ડ્રોપઆઉટમાંથી સફળ ઉદ્યોગસાહસિક બનેલા કામથે અનેક નવતર સ્ટાર્ટઅપ્સમાં મોટા પાયે રોકાણ કર્યું છે. તેમના મતે, ભારતની પ્રતિભાશાળી યુવા પેઢીને વૈશ્વિક સ્તરે અગ્રેસર બનવા માટે માત્ર નાણાકીય સહાય જ નહીં પરંતુ નિષ્ફળતાને એક શીખ તરીકે સ્વીકારતી સામાજિક સંસ્કૃતિની પણ સખત આવશ્યકતા છે.
