દિલ્હી અને તેની આસપાસના રાષ્ટ્રીય રાજધાની ક્ષેત્રમાં હવાની ગુણવત્તા સતત કથળી રહી છે, જેને ધ્યાનમાં રાખીને પ્રદૂષણના સ્તરને નિયંત્રિત કરવા માટે ગ્રેડેડ રિસ્પોન્સ એક્શન પ્લાન એટલે કે ગ્રેપના પ્રથમ તરણના કડક નિયમોનો અમલ શરુ કરી દેવામાં આવ્યો છે. આ મહત્વપૂર્ણ પહેલનો મુખ્ય હેતુ હાનિકારક રજકણો અને ધૂળ પર અંકુશ મેળવવાનો તેમજ પ્રદૂષણ ફેલાવતા ચોક્કસ બળતણના ઉપયોગને મર્યાદિત કરવાનો છે. વહીવટી તંત્ર દ્વારા કાયદાકીય અમલીકરણ વધુ કડક બનાવવામાં આવ્યું છે જેથી નાગરિકોના આરોગ્યની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરી શકાય અને વાતાવરણને શુદ્ધ બનાવી શકાય.
આ ગંભીર પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને તબીબી અને સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતોએ સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે હવાની નબળી ગુણવત્તા માત્ર શ્વસન તંત્રને જ નહીં પરંતુ હૃદયને પણ ગંભીર નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. પ્રદૂષણના આ સ્તરથી ખાસ કરીને અસ્થમાના દર્દીઓ, વૃદ્ધો અને નાના બાળકો જેવા સંવેદનશીલ વર્ગના લોકો પર ખતરો વધુ તોળાઈ રહ્યો છે. નિષ્ણાતોના મતે, હૃદય અને ફેફસાંને પ્રદૂષણની ઝેરી અસરોથી બચાવવા માટે વહેલી તકે કાગળ પરના નિયમોને બદલે જમીની સ્તરે સઘન પગલાં લેવા અત્યંત અનિવાર્ય છે.
આ ગંભીર કટોકટીના સમયમાં માત્ર સરકાર કે વહીવટી તંત્ર પર નિર્ભર રહેવાને બદલે સામાન્ય નાગરિકોએ પણ પોતાની અંગત સુરક્ષા માટે જાગૃત બનવું પડશે. વાતાવરણમાં પ્રદૂષણ અને ધુમ્મસનું પ્રમાણ વધુ હોય તેવા દિવસોમાં સવારના સમયે ખુલ્લામાં કસરત કરવાનું ટાળવું જોઈએ અને જરૂર વગર બહાર જવાનું ટાળવું જોઈએ. ઘરમાં એર પ્યુરિફાયરનો ઉપયોગ કરવા તેમજ બહાર નીકળતી વખતે પ્રદૂષણરોધી મુખપટ્ટી ધારણ કરવા તંત્ર દ્વારા ખાસ અનુરોધ કરવામાં આવ્યો છે, જેથી આપણે સ્વસ્થ રહી શકીએ.
