ભારતીય ખાંડ ઉદ્યોગ લાંબા સમયથી અનેક આર્થિક પડકારો અને વધઘટનો સામનો કરી રહ્યો છે. આ પરિસ્થિતિમાં ઉદ્યોગને સ્થિરતા આપવા માટે વૈકલ્પિક ઇંધણ તરીકે ઇથેનોલનું ઉત્પાદન એક રામબાણ ઇલાજ સમાન સાબિત થઈ રહ્યું છે. તાજેતરમાં ઇન્ડિયન સુગર મિલ્સ એસોસિએશનના મહાનિર્દેશક સાથે થયેલી વિસ્તૃત વાતચીતમાં આ બાબતે ગહન ચર્ચા કરવામાં આવી છે કે કેવી રીતે ઇથેનોલનું મિશ્રણ ખાંડ મિલોની નાણાકીય કાયાપલટ કરી શકે છે. દેશમાં પેટ્રોલ સાથે ઇથેનોલ મિશ્રણના લક્ષ્યાંકોને ઝડપથી પ્રાપ્ત કરવાના સરકારના પ્રયાસોથી સુગર મિલોને નવો વેગ મળ્યો છે.
પરંપરાગત રીતે ખાંડની બજારમાં ભાવની અનિશ્ચિતતા અને ખેડૂતોને શેરડીના બાકી નાણાં ચૂકવવામાં થતા વિલંબને કારણે મિલો આર્થિક સંકટમાં મુકાતી હોય છે. પરંતુ હવે શેરડીના રસ તેમજ હેવી મોલાસીસમાંથી સીધા જ ઇથેનોલ બનાવવાની પ્રક્રિયા અપનાવવામાં આવી છે, જેનાથી મિલોની આવકના સ્ત્રોત મજબૂત બન્યા છે. ખાંડના વધુ ઉત્પાદનથી બજારમાં કિંમતો ગગડવાની સમસ્યા સર્જાતી હતી, પરંતુ હવે વધારાની શેરડી કે રસને ઇથેનોલ તરફ વાળી શકાતો હોવાથી બજારમાં સંતુલન જળવાઈ રહે છે અને મિલોની તરલતા વધે છે.
સરકાર દ્વારા પણ ઇથેનોલ ખરીદીના ભાવોમાં પ્રોત્સાહક વધારો કરવામાં આવ્યો છે અને બેંકો દ્વારા નવી ડિસ્ટિલરી સ્થાપવા માટે સરળ ધિરાણ પૂરું પાડવામાં આવી રહ્યું છે. આ નીતિગત સમર્થનને કારણે ઉદ્યોગમાં મોટાપાયે રોકાણ આવી રહ્યું છે. નિષ્ણાતોના મતે આગામી સમયમાં ગ્રીન એનર્જી ક્ષેત્રે ભારતની આત્મનિર્ભરતા વધારવામાં આ ઉદ્યોગ મોટો ફાળો આપશે. જોકે, કાચા માલની ઉપલબ્ધતા અને હવામાન પર આધારિત કૃષિ ઉત્પાદનને ધ્યાનમાં રાખીને લાંબાગાળાની રણનીતિ બનાવવી અનિવાર્ય છે.
સમગ્ર અહેવાલનો સાર એ છે કે ઇથેનોલ અર્થવ્યવસ્થા માત્ર પર્યાવરણ માટે જ નહીં પરંતુ ખાંડ ઉદ્યોગના અસ્તિત્વ અને વિકાસ માટે પણ ખૂબ જ આવશ્યક છે. જો આ દિશામાં સાતત્ય જાળવી રાખવામાં આવે તો શેરડીના ખેડૂતો અને ખાંડ મિલો બંને માટે આર્થિક સમૃદ્ધિના નવા દ્વાર ખુલી શકે છે. ભવિષ્યમાં આ ક્ષેત્ર દેશના ઉર્જા ક્ષેત્રનું એક અનિવાર્ય અંગ બની રહેશે તેમાં કોઈ શંકા નથી.
