સનાતન ધર્મમાં સુખ, સમૃદ્ધિ અને આધ્યાત્મિક સાધના માટે શરદ પૂર્ણિમાના પર્વને ખૂબ જ વિશેષ સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, આ પવિત્ર રાત્રે ચંદ્ર પોતાના તમામ સોળ કળાઓથી પરિપૂર્ણ હોય છે અને તેના કિરણો ધરતી પર અમૃત વરસાવે છે. આ રાત્રે ચંદ્રની ઉપાસના અને વિશેષ પૂજા-અર્ચના કરવાની સાથે સાથે દાન પુણ્યનું પણ અત્યંત મોટું મહત્વ આલેખવામાં આવ્યું છે. એવું માનવામાં આવે છે કે શરદ પૂર્ણિમાની રાત્રે સાચા ભાવથી કેટલીક ખાસ વસ્તુઓનું દાન કરવામાં આવે તો સાક્ષાৎ દેવી લક્ષ્મીની કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે અને આખો પરિવાર સુખ તથા વૈભવ અનુભવે છે.
જ્યોતિષીય અને ધાર્મિક ગ્રંથો મુજબ, શરદ પૂર્ણિમાના દિવસે સફેદ રંગની વસ્તુઓનું દાન કરવું સર્વોત્તમ ફળદાયી માનવામાં આવે છે. સફેદ રંગ શાંતિ, પવિત્રતા અને શીતળતા પ્રદાન કરનાર ચંદ્રદેવનું પ્રતીક છે. આ દિવસે જરૂરિયાતમંદ લોકોને સફેદ વસ્ત્રોનું દાન કરી શકાય છે અથવા ક્ષમતા અનુસાર વિદ્વાન બ્રાહ્મણને વસ્ત્ર ભેટમાં આપી શકાય છે. આ ઉપરાંત, આ રાત્રે દૂધ, ચોખા અને ખાંડ જેવી ખીર બનાવવાની સામગ્રીનું દાન કરવું પણ અત્યંત પુણ્યશાળી માનવામાં આવે છે, કારણ કે આ દિવસે ચાંદનીમાં રાખેલી ખીરનું વિશેષ મહાત્મય છે.
ચંદ્ર સાથે સીધો સંબંધ ધરાવતી ચાંદી કે અન્ય સફેદ ધાતુના વાસણોનું દાન કરવું પણ આ શુભ અવસરે ખૂબ જ ફળદાયી ગણાય છે. આ પ્રકારનું દાન કરવાથી જાતકને માનસિક શાંતિની પ્રાપ્તિ થાય છે અને ઘરના ભંડાર હંમેશા ભરેલા રહે છે. આ શુભ રાત્રે ગરીબો અને અશક્ત લોકોને શુદ્ધ સફેદ મીઠાઈઓ તથા મોસમી ફળોનું વિતરણ કરવાથી સૌભાગ્યમાં વૃદ્ધિ થાય છે. આ પરંપરા આપણને સમાજમાં ખુશીઓ વહેંચવાની અને નિસ્વાર્થ ભાવે સેવા કરવાની પ્રેરણા પૂરી પાડે છે.
શરદ પૂર્ણિમાના પાવન અવસરે ભૂખ્યાને ભોજન કરાવવું એ સૌથી મોટું દાન માનવામાં આવે છે. પોતાની યથાશક્તિ અનુસાર જરૂરિયાતમંદોને અન્નદાનની સાથે દક્ષિણા આપવી પણ કલ્યાણકારી છે. ધર્મગ્રંખોમાં સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ છે કે કોઈપણ પ્રકારના દેખાડા કે આડંબર વગર કેવળ શ્રદ્ધા અને ભક્તિભાવથી કરેલું દાન જ સાચું ફળ આપે છે. જો આ રાત્રે સાચા અંતઃકરણથી દાન ધર્મ કરવામાં આવે તો જીવનના તમામ સંકટો દૂર થાય છે અને ઘરમાં સુખ, શાંતિ તથા સમૃદ્ધિનો કાયમી વાસ રહે છે.
