ગુજરાતની વિવિધ યુનિવર્સિટીઓમાં વિદેશી વિદ્યાર્થીઓના પ્રવેશ અને શૈક્ષણિક વલણમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં નોંધપાત્ર અને મોટા ફેરફારો જોવા મળી રહ્યા છે. ખાસ કરીને વર્ષ બે હજાર એકવીસમાં અફઘાનિસ્તાનમાં તાલિબાન શાસન સત્તા પર આવ્યા બાદ ભારત સરકારે અપનાવેલી નીતિગત બાબતોની સીધી અસર શૈક્ષણિક જગત પર વર્તાઈ છે. ભારતીય સરકારે અફઘાન વિદ્યાર્થીઓને અપાતી પરંપરાગત શિષ્યવૃત્તિઓ ફક્ત ઓનલાઈન અભ્યાસક્રમો પૂરતી જ મર્યાદિત કરી દીધી છે. આ મહત્ત્વના નીતિગત ફેરફારના કારણે રાજ્યની વિવિધ યુનિવર્સિટીઓમાં ભારતીય સાંસ્કૃતિક સંબંધ પરિષદ હેઠળ અભ્યાસ અર્થે આવતા અફઘાન વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યામાં તીવ્ર ઘટાડો નોંધાયો છે.
અફઘાનિસ્તાનના વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યામાં ઘટાડો થયો છે ત્યારે તેની સામે આફ્રિકન ખંડના દેશો તેમજ બાંગ્લાદેશમાંથી ઉચ્ચ અભ્યાસ માટે આવતા વિદ્યાર્થીઓનું પ્રમાણ ઉત્સાહજનક રીતે વધ્યું છે. વર્તમાન સમયમાં ગુજરાત રાજ્યની પ્રખ્યાત યુનિવર્સિટીઓમાં સાઠથી વધુ વિદેશી દેશોના અંદાજે ચૌદસો જેટલા તેજસ્વી વિદ્યાર્થીઓ સ્નાતક અને અનુસ્નાતક કક્ષાના અભ્યાસક્રમોમાં સક્રિયપણે અભ્યાસ કરી રહ્યા છે. સાંસ્કૃતિક પરિષદના ક્ષેત્રીય કાર્યાલયના સત્તાવાર અહેવાલ મુજબ ચાલુ શૈક્ષણિક વર્ષ માટે આશરે સાડા ત્રણ સો જેટલા નવા વિદેશી વિદ્યાર્થીઓએ પ્રવેશ મેળવ્યો છે, જેમાં પંચાવન ટકા કરતાં વધુ વિદ્યાર્થીઓ એકલા આફ્રિકન રાષ્ટ્રોમાંથી આવ્યા છે.
સમગ્ર રાજ્યના વિદેશી વિદ્યાર્થીઓના આંકડા જોઈએ તો, કુલ વિદ્યાર્થીઓમાંથી આઠસોથી વધુ માત્ર આફ્રિકા ખંડના છે જ્યારે અઢીસો જેટલા વિદ્યાર્થીઓ બાંગ્લાદેશમાંથી આવ્યા છે, જ્યારે ઇન્ડોનેશિયા આ યાદીમાં ત્રીજા ક્રમે સ્થાન ધરાવે છે. અમદાવાદ સ્થિત ગુજરાત યુનિવર્સિટી અને ટેકનોલોજી યુનિવર્સિટીમાં જ છસોથી વધુ વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ નોંધાયેલા છે. આ ઉપરાંત સુરતની વીર નર્મદ દક્ષિણ ગુજરાત યુનિવર્સિટી અને વડોદરાની મહારાજા સયાજીરાવ યુનિવર્સિટી જેવા નામાંકિત શૈક્ષણિક સંકુલોમાં પણ બાંગ્લાદેશી વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યામાં ઉત્તરોત્તર મોટો વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. સુરતની યુનિવર્સિટીમાં આ વર્ષે પ્રવેશ મેળવનાર કુલ પંચાસી વિદ્યાર્થીઓમાંથી અટ્ઠાવીસ વિદ્યાર્થીઓ માત્ર બાંગ્લાદેશના છે, જે દર્શાવે છે કે ગુજરાત વૈશ્વિક સ્તરે ઉત્તમ શિક્ષણનું મોટું કેન્દ્ર બની રહ્યું છે.
