માનવ પ્રવૃત્તિઓ અને અનિયંત્રિત માછીમારીના કારણે વૈશ્વિક સ્તરે દરિયાઈ જીવસૃષ્ટિ ગંભીર સંકટનો સામનો કરી રહી છે, જેમાં શાર્ક માછલીઓની સંખ્યામાં ચિંતાજનક ઘટાડો નોંધાયો છે. હાલમાં શાર્કની લગભગ ત્રીજા ભાગની પ્રજાતિઓ લુપ્ત થવાના આરે પહોંચી ગઈ છે. આ ગંભીર પરિસ્થિતિ વચ્ચે હવાઈ ટાપુઓ પર હાથ ધરવામાં આવેલા એક મહત્વપૂર્ણ વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસમાં આશાસ્પદ તારણો સામે આવ્યા છે. આ સંશોધન અનુસાર, શાર્ક ઇકો-ટુરિઝમ અર્થાત પર્યાવરણ પ્રવાસનમાં ભાગ લેનારા પ્રવાસીઓમાં દરિયાઈ જીવોના સંરક્ષણ પ્રત્યે ભારે સકારાત્મક પરિવર્તન જોવા મળ્યું છે.
અભ્યાસના પરિણામો દર્શાવે છે કે જે પ્રવાસીઓએ પ્રવાસન દરમિયાન આ દરિયાઈ જીવોને નજીકથી જોયા હતા અને તેમના જીવનચક્ર વિશે માહિતી મેળવી હતી, તેઓમાં બે વર્ષના સમયગાળા પછી પણ સંરક્ષણ પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાવાની શક્યતા ૪૦ ટકા જેટલી વધી ગઈ હતી. આ પ્રકારના પ્રવાસો માત્ર મનોરંજન પૂરતા સીમિત ન રહેતા, એક સશક્ત શૈક્ષણિક માધ્યમ બની રહ્યા છે. પ્રવાસ દરમિયાન લોકોને દરિયાઈ ઇકોસિસ્ટમમાં શાર્કની અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા, જળચર સંતુલન જાળવવામાં તેમનું યોગદાન અને તેમના અસ્તિત્વ સામે ઊભા થયેલા જોખમો વિશે વિસ્તૃત સમજણ આપવામાં આવે છે.
સામાન્ય રીતે લોકોમાં શાર્ક પ્રત્યે ડર અને અનેક ગેરસમજો ઘર કરી ગઈ હોય છે, પરંતુ પ્રત્યક્ષ અનુભવ અને સચોટ વૈજ્ઞાનિક માહિતી આ નકારાત્મક દ્રષ્ટિકોણને બદલી નાખે છે. આ પ્રવાસ બાદ પ્રવાસીઓ માત્ર દરિયાઈ સંરક્ષણ સંસ્થાઓને સમર્થન આપવા પૂરતા સીમિત નથી રહેતા, પરંતુ સમાજમાં પણ જળચર જીવોના રક્ષણ માટે લોકજાગૃતિ ફેલાવવામાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવે છે.
પર્યાવરણવિદોના મતે, આ અભ્યાસ સ્પષ્ટ કરે છે કે જો પર્યાવરણ પ્રવાસનને યોગ્ય આયોજન અને શૈક્ષણિક મૂલ્ય સાથે પ્રોત્સાહન આપવામાં આવે, તો તે લુપ્તપ્રાય વન્યજીવોના રક્ષણ માટે એક અત્યંત અસરકારક અને ટકાઉ માધ્યમ સાબિત થઈ શકે છે. દરિયાઈ જીવસૃષ્ટિનું રક્ષણ કરવા માટે માનવીય વર્તનમાં આવું સકારાત્મક પરિવર્તન લાવવું વર્તમાન સમયની તાતી જરૂરિયાત છે.
