અધર્મ પર ધર્મના અને અસત્ય પર સત્યના વિજયના પાવન પ્રતીક સમાન વિજયાદશમી એટલે કે દશેરાના મહાપર્વે વર્ષોથી શસ્ત્ર પૂજનની અનોખી પરંપરા ચાલી આવે છે. હિન્દુ પંચાંગની ગણતરી અનુસાર, આસો માસના શુક્લ પક્ષની દશમી તિથિએ આ ભવ્ય ઉત્સવની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. વર્ષ ૨૦૨૬માં આ પવિત્ર તિથિ ૨૦ ઓક્ટોબરના રોજ બપોરે ૧૨:૫૦ વાગ્યાથી શરૂ થઈને ૨૧ ઓક્ટોબરના રોજ બપોરે ૨:૧૧ વાગ્યે પૂર્ણ થશે. તેથી ઉદયાતિથિ અને વિજય મુહૂર્તના આધારે આગામી ૨૦ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ના દિવસે સમગ્ર દેશમાં વિજયાદશમીની હર્ષોલ્લાસપૂર્વક ઉજવણી કરવામાં આવશે.
શાસ્ત્રોક્ત માન્યતા મુજબ દશેરાના દિવસે શસ્ત્ર પૂજન તેમજ કોઈપણ પ્રકારના નવા શુભ કાર્યોના પ્રારંભ માટે અપરાહ્ન કાળ અને વિજય મુહૂર્તને સર્વશ્રેષ્ઠ ગણવામાં આવે છે. આ વર્ષે વિજયાદશમી પર વિજય મુહૂર્ત બપોરે ૨:૨૦ વાગ્યાથી ૩:૦૬ વાગ્યા સુધી રહેશે, જેમાં શસ્ત્ર પૂજા માટે ભક્તોને માત્ર ૪૬ મિનિટનો અત્યંત શુભ સમયગાળો પ્રાપ્ત થશે. આ ઉપરાંત અપરાહ્ન પૂજાનો સમય બપોરે ૧:૩૪ વાગ્યાથી ૩:૫૨ વાગ્યા સુધી એટલે કે કુલ ૨ કલાક ૧૮ મિનિટનો રહેશે. વિશેષ બાબત એ છે કે આ દિવસે અત્યંત ફળદાયી શ્રવણ નક્ષત્રનો સંયોગ સર્જાઈ રહ્યો છે, જે ૧૯ ઓક્ટોબરે બપોરે ૩:૩૮ વાગ્યાથી શરૂ થઈ ૨૦ ઓક્ટોબરના રોજ સાંજે ૬:૦૨ વાગ્યા સુધી પ્રભાવી રહેશે.
શસ્ત્ર પૂજાની આ પરંપરાનો સંબંધ સીધો ધર્મ અને ન્યાયના રક્ષણ સાથે સંકળાયેલો છે. પૌરાણિક કથા મુજબ જ્યારે અસુર મહિષાસુરના અત્યાચારો સામે દેવતાઓ લાચાર બન્યા હતા, ત્યારે મા દુર્ગાએ દિવ્ય શસ્ત્રો ધારણ કરી તેનો સંહાર કર્યો હતો. પ્રાચીન કાળમાં રાજા-મહારાજાઓ પણ રણમેદાનમાં ઉતરતા પૂર્વે શસ્ત્રોનું પૂજન કરી વિજયી ભવના આશીર્વાદ મેળવતા હતા. આજના યુગમાં પણ શસ્ત્રોને પવિત્ર જળથી સાફ કરી, તેના પર કુમકુમ તિલક લગાવી અને પુષ્પ અર્પણ કરીને આત્મરક્ષણ અને સુરક્ષાના સંકલ્પ સાથે પૂજા કરવામાં આવે છે. આ પર્વ પ્રત્યેક નાગરિકને પોતાના કર્તવ્યોનું સ્મરણ કરાવી અન્યાય સામે લડવાની નવી ઊર્જા પૂરી પાડે છે.
